استیون سودربرگ، کارگردان آمریکایی، در فیلمهایش ایدههایی را مطرح میکند که شاید در زمان نمایش اولیه چندان مورد توجه قرار نگیرند، اما در واقع او بینندهی دقیق و آیندهنگری در دنیای سینماست. دلمشغولیهای اجتماعی که او به تصویر میکشد، مانند یک موج اجتنابناپذیر، دیر یا زود به جامعه میرسند و زمانی که فرا برسند، زندگی ما را تحت تأثیر خود قرار میدهند.
فیلم “عوارض جانبی” (Side Effects) به کارگردانی سودربرگ – که پیشتر فیلم معروف “شیوع” را ساخته بود – نمونهای از این نگاه است. در این فیلم، مسائل مهمی درباره بازار دارو و مصرفکنندگان مطرح میشود، اما در پشت این موضوعات، جرمی اتفاق میافتد که شخصیتهای داستان را وادار میکند تا برای یافتن راهحل، تلاش و تقلا کنند.
این جمله که “سینما زبان آینده است” در مورد سودربرگ و فیلمهایی مانند “شیوع” کاملاً صدق میکند. اینکه چرا و چگونه یک فیلم یا یک جریان فکری در سینما میتواند آینده را پیشبینی کند، خود موضوع گستردهای است که در اینجا جای بحثش نیست. با این حال، به نظر میرسد آیندهنگری، ویژگی بارز آثار این فیلمساز است.

در فیلم “عوارض جانبی”، سه موضوع اصلی مطرح میشود: مشکل افسردگی و روی آوردن مردم به داروهای ضد افسردگی، نقش سیستم دارویی در تشویق و تجویز این داروها، و تأثیر طمع و ثروتاندوزی در این زمینه. اگرچه فیلم این موضوعات را به خوبی معرفی میکند، اما در پرداخت داستانی آنها چندان موفق نیست. با این حال، با مطرح کردن این مباحث، نوعی کشمکش و جرم را در داستان به وجود میآورد که بیننده را به فکر وامیدارد و او را به دنبال یافتن دلیل اصلی این اتفاقات میکند.
مقاله نقد سریال مرد شنی (The Sandman) منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
بر اساس اصول ششگانه ساختار درام، پرداخت نادرست این سه موضوع، باعث میشود پرسشهای زیادی در ذهن تماشاگر بیپاسخ بماند. این مسئله نشان میدهد که داستان به موضوعات فرعی زیادی پرداخته که در واقع دغدغه اصلی کارگردان و نویسنده اثر، اسکات بونز، بوده است. با این حال، در طراحی کلی داستان، “هدف” مشخصی به عنوان محور اصلی احساس نمیشود.
مقاله نقد و بررسی فیلم زن شگفت انگیز 1984 (Wonder Woman 1984) منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
اگرچه این فیلم را با آثار هیچکاک مقایسه میکنند و ساختار سهبخشی کلاسیک را دنبال میکند، اما میتوان آن را به دو بخش اصلی تقسیم کرد: بخش اول که به معرفی شخصیت “امیلی تیلر” (با بازی رونی مارا) میپردازد، بسیار موفق عمل کرده است. در بخش دوم، داستان برای حل معما تلاش میکند و دیدگاههای مختلفی را نشان میدهد که ممکن است مورد پسند همه سینماگران نباشد. با این حال، هر بینندهای کنجکاو است بداند چرا “مارتین” به قتل رسیده و انگیزه این جنایت چیست.
در این مقاله نقد و بررسی فیلم منک (Mank) اطلاعات مفیدی آمده است.
در صورت علاقهمندی، مطلب نقد انیمیشن مینیون ها: ظهور گرو (Minions: The Rise of Gru) را از دست ندهید.

فیلم با یک نمای نزدیک شروع میشود؛ جایی که مارتین، همسر امیلی، آزاد میشود. در پایان هم فیلم با نمای دور از بیمارستان روانی تمام میشود؛ جایی که امیلی در آن زندانی است. مارتین پس از چهار سال زندان به اتهام قاچاق آزاد شد، اما همسرش او را به قتل رساند. حالا امیلی خودش قربانی داروهای ضد افسردگی و مواد اعتیادآوری شده که در طول فیلم بارها اسمشان تکرار میشود. بین این دو نما، داستان افرادی را میبینیم که در توزیع و تشویق مصرف این داروها نقش اصلی را دارند و زندگی آزاد و راحتی دارند.
در صحنههای اول، یک قایق چوبی کوچک نشان داده میشود. این قایق در واقع همان قایق تفریحی است که امیلی تحت تأثیر داروها در خیالاتش میبیند. رد خون که در ابتدای فیلم مشاهده میشود، در ادامه مشخص میشود که مربوط به مارتین است. قبل از صحنه خودکشی امیلی، وقتی او در ماشین در پارکینگ نشسته، کفش زنانه قرمزرنگش را به یاد بیاورید – این رنگ قرمز اشاره به همان رد خون در اول فیلم دارد. حالا همان پا، این بار در جایگاه قاتل، به سمت خودکشی میرود. در این صحنه میدانیم که این پای خود اوست و قصد خودکشی دارد، اما چرا کمربند ایمنی بسته است؟ این نشان میدهد او با حساب عمل میکند، اما تصمیم درستی نمیگیرد. این نکتهای است درباره شخصیت امیلی: با وجود مراجعه منظم به دکتر جاناتان، باز هم در دام داروهای خطرناک گرفتار میشود. پیش از این نیز او به دکتر ویکتوریا، که همجنس خودش بود، مراجعه میکرد و تحت تأثیر احساسات شدید نسبت به او قرار گرفته بود. در نهایت، امیلی قربانی داروهایی شد که باعث میشد هر چه را در رویاهایش تصور میکرد، در دنیای توهمی ناشی از مصرف آن داروها تجسم کند.
برای گسترش دانش خود، به مقاله نقد و بررسی فیلم سورنجان سر بزنید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه نقد و بررسی فیلم پدر (The Father).
توصیه میکنیم حتماً مقاله نقد و بررسی انیمیشن خانواده کرودها: عصر جدید (The Croods: A New Age) را مطالعه کنید.

فیلم «عوارض جانبی» ساخته استیون سودربرگ، از اغراق و زیادهگویی پرهیز کرده است. با وجود اینکه این اثر در ژانر تریلر روانشناختی، فیلمی متوسط به حساب میآید، اما همین سادگی و عدم استفاده از صحنههای پرزرق و برق، نشاندهنده مهارت کارگردان است.
مقاله نقد و بررسی سریال دراکولا حاوی اطلاعات جامعی است.
این فیلم، داستان خود را به زبانی عمومی و قابل درک برای همه بیان میکند و برای فهم آن نیازی به رمزگشایی پیچیده، مانند آثار دیوید لینچ، نیست.
رونی مارا نیز در نقش «امیلی» عملکرد درستی دارد و ویژگیهایی مانند تنهایی، درگیری با خود، انزوا و گرفتار شدن در دام شهوت (که یادآور فیلم «دختری با خالکوبی اژدها» است) را به خوبی در قالب شخصیتش نمایش میدهد.
برای یادگیری پیشرفته، به نقد و بررسی فیلم مردن در آب مطهر مراجعه کنید.
در این مقاله نقد فیلم طعمه (Prey) اطلاعات مفیدی آمده است.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب نقد و بررسی فیلم چرا گریه نمی کنی؟ را بخوانید.
در این مقاله نقد و بررسی فیلم قلهک اطلاعات مفیدی آمده است.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در نقد و بررسی سریال مردم معمولی پیدا کنید.
در نهایت، «عوارض جانبی» یک فیلم روانشناختی متوسط است و نمیتوان آن را یک اثر برجسته در این سبک دانست؛ اما با این حال، فیلمی قابل قبول و فکربرانگیز است. این اثر به ویژه با پرداختن به موضوعاتی مانند احتکار دارو و فرهنگ نادرست مصرف دارو (مصرف بیرویه، خوددرمانی و پناه بردن به داروهای ضدافسردگی) که در ایران نیز شایع است، و همچنین تجویز و توزیع نابجای دارو که میتواند به یک «تراژدی دراماتیک» (مانند قتل «مارتین» به دست «امیلی») بینجامد، نوعی هشدار هوشمندانه و همیشگی از سوی سودربرگ به شمار میرود.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه نقد و بررسی فصل اول سریال وحشی.
توصیه میکنیم حتماً مقاله نقد و بررسی فیلم علت مرگ: نامعلوم را مطالعه کنید.
توصیه میکنیم این مطلب نقد و بررسی فیلم بینوایان ( Les Misérables ) را حتماً بخوانید.
منتقد: رامتین سراج پور
این مطلب به صورت اختصاصی برای سایت «مووی مگ» نوشته شده است و برداشت از آن جز با ذکر دقیق منبع و اشاره به سایت مووی مگ، ممنوع بوده و پیگرد قانونی دارد.
به خانواده بزرگ جامعه مجازی مووی مگ بپیوندید.
مقاله سینگرام – نقد فیلم « Hamilton » / آیا باید این فیلم را دید؟! حاوی اطلاعات جامعی است.
در صورت علاقهمندی، مطلب نقد و بررسی فیلم زندگی پیش رو (The Life Ahead) را از دست ندهید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه نقد و بررسی فیلم بی بدن.

