فیلم «به بالا نگاه نکن» که با نام انگلیسی «Don’t Look Up» شناخته میشود، یکی از پرسر و صدا و مهمترین فیلمهای نتفلیکس است. اولین بار در سال ۲۰۱۹ خبر ساخت این فیلم منتشر شد. این پروژه به خاطر جمع شدن تعداد زیادی از ستارههای بزرگ سینما در کنار هم، قول یک اثر پرهیجان و دیدنی را میداد و به همین دلیل، تبدیل به یکی از فیلمهای بسیار منتظره سال برای بینندگان شد. اما مانند بسیاری از فیلمهای دیگر در دو سال گذشته، پخش این فیلم هم به دلیل همهگیری بیماری کرونا، با تأخیر مواجه گردید.
داستان فیلم در مورد دو دانشمند به نامهای دکتر مایندی (با بازی لئوناردو دیکاپریو) و کیت دیبیاسکی (با بازی جنیفر لارنس) است. آنها متوجه میشوند یک شهابسنگ بسیار بزرگ با سرعت زیادی در حال حرکت به سمت زمین است و اگر این برخورد اتفاق بیفتد، میتواند همه زندگی روی کره زمین را برای همیشه نابود کند. اما در این میان، سیاستمداران و مردم عادی، توجه زیادی به هشدارهای این دو دانشمند نشان نمیدهند و…
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره نقد و بررسی فیلم «صبحانه با زرافهها»؛ سینمای ابزورد با طعم توهم زا! بیابید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه نقد انیمیشن برادران سوپر ماریو (The Super Mario Bros. Movie).

وقتی صحبت از فیلم «Don’t Look Up» به میان میآید، نمیتوان آن را با فیلمهایی مانند «دکتر استرنجلاو» و دیگر آثار مشابه مقایسه نکرد. فیلم جدید آدام مکی، برخلاف آثاری مثل «آرماگدون»، نه داستان حماسی آخرین روزهای زندگی روی زمین را روایت میکند و نه حتی یک قصه سرراست و خطی تعریف مینماید. هدف اصلی مک کی در این فیلم، مسخره کردن جامعه جهانی و سیاستمداران دوران ماست. اما این تمسخر به زبانی ساده و عامیانه بیان شده و ظرافتهای معمول در نویسندگی فیلمنامه در آن کمتر دیده میشود.
شخصیتهایی که در طول فیلم با آنها آشنا میشویم، آدمهایی کمخرد هستند که در زندگی پوچ و سطحی دنیای مدرن غرق شدهاند. رسانهها نیز که آشکارا حقیقت را نادیده میگیرند، به پخش حماقتهای مختلف مشغولاند تا توجه مردم را جلب کنند. در کنار آنها، سیاستمدارانی قرار دارند که تنها به فکر حفظ قدرت خود هستند و برای رسیدن به این هدف، دست به هر کاری میزنند. در این میان، تعداد کمی از آدمها سعی میکنند خارج از این سیستم فاسد بایستند، اما از هر دو سو بلعیده میشوند. آنچه «Don’t Look Up» قصد دارد به تصویر بکشد، پوچی و ابتذال زندگی انسان در دنیای مدرن است؛ دنیایی که به شکلی کنایهآمیز، با آمدن یک شهابسنگ بزرگ، در آستانه نابودی کامل قرار میگیرد.

متأسفانه مشکل اصلی فیلم «به بالا نگاه نکن» این است که نگاهی سطحی و مستقیم به زندگی انسان در دنیای امروز دارد. در شرایط کنونی، ابتذال به شکل نگرانکنندهای در حال گسترش است و جامعه تحت سلطه شبکههای اجتماعی، قدرت انتخاب فردی خود را از دست داده است. این موضوع از دید کارشناسان نیز بسیار مهم و قابل توجه است؛ اما تنها نمایش این مشکلات در فیلم، بدون ارائه راهکار یا برنامه مشخص برای پرداختن به آنها، دلیل اصلی ضعف این فیلم پرستاره بوده است.
توصیه میکنیم این مطلب نقد و بررسی سریال نیوکمپ را حتماً بخوانید.
مقاله نقد و بررسی بازی 12 دقیقه (Twelve Minutes) منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
مک کی در این فیلم نیز مانند همیشه با لحنی طنزآمیز و کنایهدار به سراغ موضوع رفته، اما در عمل چیزی بیش از کنایه زدن به سبک زندگی مخاطبان ارائه نداده است. این نوع نگاه را بیشتر میتوان در برنامههای کمدی تلویزیونی یا محتوای اینترنتی جستجو کرد و حتی نتیجه بهتری از آن گرفت. اما وقتی یک اثر سینمایی ساخته میشود، انتظار میرود که فیلمنامه عمق بیشتری داشته باشد، موضوع خود را به درستی بررسی کند و در نهایت تأثیر عمیقی بر ذهن بیننده بگذارد. متأسفانه «به بالا نگاه نکن» بهویژه در بخش میانی خود، هیچ ایده مشخصی برای گسترش و پیشبرد داستان نداشته است.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب نقد و بررسی فیلم A Quiet Place: Day One را بخوانید.

درست است که شروع فیلم، با موضوع برخورد شهاب سنگ به زمین و واکنش های غیرعاقلانه مردم و سیاستمداران، نوید یک داستان امیدبخش را میدهد، اما وقتی به قسمتهای میانی میرسیم، فیلم انگار رها میشود و فقط حرفهای تکراری میزند و ایده جدیدی ارائه نمیدهد. ترسیدن دانشمند داستان و قبول کردن کارهای پیش پا افتاده، همراه با رفتارهای عجیب سیاستمداران، یک هجوی ضعیف است که نمونههای قویتر و بهتری از آن را قبلاً در برنامههای تلویزیونی دیدهایم و در این فیلم، چیز تازهای به آن اضافه نشده است.
در بخش پایانی هم، فیلم کمی دیر دست به کار میشود و سعی میکند برای شخصیتها عمق ایجاد کند. این تأخیر باعث میشود پیامهای مستقیم کارگردان نتواند به خوبی روی مخاطب اثر بگذارد. اگر بخواهیم مقایسه کنیم، پایان این فیلم شبیه به پایان فیلم «در جستجوی دوستی برای آخرالزمان» است. با این تفاوت که در آن فیلم، پایانبندی بسیار تأثیرگذارتر بود و مفهوم عشق و رفاقت را در لحظات آخر به خوبی نشان میداد. اما پایان مشابه در «Don’t Look Up» چندان اثرگذار نیست و دلیل اصلی آن، این است که شخصیتها در طول فیلم به خوبی پرداخته نشدهاند.
مقاله نقد و بررسی فیلم صددام منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
مقاله نقد و بررسی سریال اجل معلق حاوی اطلاعات جامعی است.
در این مقاله نقد و بررسی فیلم گناهکاران (Sinners) اطلاعات مفیدی آمده است.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه نقد و بررسی فیلم ابلق.

با این حال، فیلم “Don’t Look Up” به لطف بازیگران زیاد و معروفش، در زمینه بازیگری یک اثر کامل و بینقص به نظر میرسد و در هر بخش میتوان یک اجرای درخشان را تماشا کرد. مریل استریپ اگرچه در این فیلم فضای کمی برای بازی دارد، اما همچنان میدرخشد. لئوناردو دیکاپریو هم، با اینکه نقش یک دانشمند ستارهشناس چندان با تصویرش همخوانی نداشت، اما در کل از عهده نقشش به خوبی برآمده است. کیت بلانشت نیز در مدت کوتاهی که در فیلم حاضر است، تسلط کاملی روی نقشش دارد و بهترین گزینه برای ایفای نقش مجری خبر بود. بازی جنیفر لارنس هم تحسینبرانگیز است. شاید عجیبترین حضور در فیلم، مربوط به تیموتی شالامی باشد که دلیل حضورش در داستان چندان مشخص نیست!
فیلم “به بالا نگاه نکن” یک اثر درخشان نیست و خیلی زود پس از تماشا از خاطر میرود، اما برای یک بار دیدن بد نیست. شاید تماشای این فیلم برای آن دسته از بینندگانی که دوست دارند مفاهیم مربوط به پوچی در جامعه را نه از طریق داستانهای پیچیده سینمایی، بلکه به صورت مستقیم و رو در رو ببینند، تأثیرگذار باشد. “به بالا نگاه نکن” نه هوشمندی فیلمی مثل “دکتر استرنجلاو” را دارد و نه حتی در بخش طنز آن قدر خلاق است که بتواند در ذهن بیننده بماند. جدیدترین ساخته آدام مککی تنها با بازیگران سرشناسی که در آن جمع شدهاند در خاطر خواهد ماند.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه نقد و بررسی فیلم One Battle After Another (یک نبرد پس از نبرد دیگر).
توصیه میکنیم حتماً مقاله نقد و بررسی فیلم سرهنگ ثریا را مطالعه کنید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله نقد و بررسی فیلم چشمان مار (Snake Eyes) را مطالعه کنید.

منتقد: میثم کرامی
این نوشته به طور ویژه برای وبسایت «مووی مگ» تهیه شده است. کپی کردن یا استفاده از این مطلب بدون اشاره به نام منبع و آوردن لینک سایت مووی مگ، مجاز نیست و پیگرد قانونی خواهد داشت.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره نقد و بررسی فصل چهارم سریال The Boys بیابید.
لطفاً برای دنبال کردن جدیدترین مطالب، به صفحه اینستاگرام مووی مگ بپیوندید.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب نقد و بررسی فیلم آنت (Annette) را بخوانید.

