خلاصه فیلم «شبگرد»:
این فیلم داستان چند نفر را روایت میکند که در طول یک شب، در جستجوی برقراری رابطه با دیگران هستند و در این راه، با رویدادهای گوناگونی روبرو میشوند.
کارگردان:
کارگردان این فیلم فرزاد موتمن است. شناختهشدهترین اثر او تا امروز، فیلم «شبهای روشن» است که در سال ۱۳۸۱ ساخته شد و از آن زمان، بسیاری از طرفداران سینما او را با این فیلم به خاطر میآورند. موتمن در سالهای اخیر آثاری مانند «سراسر شب» و «پوپک و مش ماشاءالله» را نیز ساخته است.
نقد فیلم «شبگرد»:
فرزاد موتمن در سالهای گذشته بارها درباره علاقهاش به گونههای مختلف سینما، به ویژه گونههای کمتر دیده شده، صحبت کرده است. یکی از این گونهها، فیلمهای «اکسپلوتیشن» است که بیشتر در دهه ۷۰ میلادی در آمریکا و ایتالیا ساخته میشد. این فیلمها که معمولاً با بودجه کم تولید میشدند، به موضوعاتی مانند خشونت و روابط جنسی میپرداختند.
فرزاد موتمن در فیلم «شبگرد» کوشیده است تا احترامی به این سبک سینمایی بگذارد. این انتخاب از آن جهت جالب است که میدانیم در سینمای ایران، امکان گسترش چنین سبکی از فیلمهای هالیوودی وجود ندارد؛ زیرا درونمایههای این آثار کاملاً در تضاد با جامعه و قوانین ایران قرار دارد.
توصیه میکنیم این مطلب معرفی کتابهای برتر در حوزه نقد فیلم و نظریه سینما را حتماً بخوانید.
در صورت علاقهمندی، مطلب نقد و بررسی فیلم Captain America: Brave New World را از دست ندهید.
برای مطالعه بیشتر، به نقد و بررسی فیلم ساعت 6 صبح سری سر بزنید.
توصیه میشود به مطالعه مقاله نقد سریال پیس میکر (Peacemaker) ادامه دهید.
فیلم «شبگرد» کوشیده است در چارچوب شرایط موجود در ایران، داستان خود را روایت کند و نوعی سرکشی کنترلشده را به تصویر بکشد. در این مسیر، اشارههای مستقیم به روابط جنسی بهطور محسوسی محدود شده و از میزان شوخیهای جنسی نیز در فیلم کاسته شده است. همین مسئله باعث شده اثر در بیان برخی مفاهیم، با مشکل روبهرو شود.
با این حال، همچنان میتوان نشانههایی غیرمستقیم از این موضوعات را در لابهلای صحنهها مشاهده کرد. سازنده فیلم به علت محدودیتهای موجود، ترجیح داده به جای پرداختن صریح به مسائل جنسی، از عبارتهایی مانند «کمتر برو سریال اسپارتاکوس ببین!» استفاده کند تا مقصود خود را به بیننده منتقل نماید. در واقع، کارگردان تمام سعی خود را به کار بسته تا اثری با حالوهوای مشابه فیلمهای رده ب هالیوودی خلق کند؛ اما موانع متعدد، باعث شده نتیجه نهایی شباهت چندانی به آن نمونهها نداشته باشد.
توصیه میکنیم حتماً مقاله نقد و بررسی سریال نوجوانی (Adolescence) را مطالعه کنید.
خوشبختانه در این فیلم، از بازیگران تازهکاری استفاده شده که برای نخستین بار در مقابل دوربین قرار گرفتهاند. این افراد، هنرجویانی هستند که در شرایط آشفته سینمای ایران ــ که در آن معمولاً بازیگران ثابت از فیلی به فیلم دیگر میروند ــ نقشهای اصلی را بر عهده گرفتهاند و عملکرد قابل قبولی نیز از خود نشان دادهاند. این چهرههای جدید میتوانند نویدبخش آیندهای تازه برای سینمای ایران باشند.
«شبگرد» اثری است متفاوت و تجربهای منحصربهفرد در مقایسه با بیشتر فیلمهای معمول سینمای ایران. البته همه میدانیم که آن حس دیوانگی و بیپروایی موجود در فیلمهای رده ب هالیوود، در سینمای ایران قابل بازسازی نیست و خود کارگردان نیز بر این موضوع صحه گذاشته. با این وجود، تماشای «شبگرد» هرچند ممکن است کاملاً بینظیر نباشد، اما تجربهای جالب و تا حد زیادی متفاوت ارائه میدهد.
امتیاز: ۵ از ۱۰
نویسنده: میثم کریمی
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره نقد و بررسی فیلم عزیز بیابید.
برای مطالعه بیشتر، به نقد فیلم داستان وست ساید (West Side Story) سری سر بزنید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله نقد و بررسی فیلم شقایق (Anemone) مراجعه کنید.
مقاله نقد فیلم لیکوریش پیتزا (Licorice Pizza) حاوی اطلاعات جامعی است.
در این مقاله نقد و بررسی فیلم فصل ماهی سفید اطلاعات مفیدی آمده است.
