خلاصه داستان:
رحیم، با بازی امیر جدیدی، یک زندانی مالی است که برای دو روز مرخصی گرفته. او میخواهد با پولی که پیدا کرده، رضایت طلبکارش را جلب کند، اما…
کارگردان:
اصغر فرهادی، کارگردان بسیار موفقی است که دو جایزه اسکار را از آن خود کرده و به یکی از شناختهشدهترین فیلمسازان ایرانی در سطح جهان تبدیل شده است. نقطه اوج موفقیتهای او، فیلم «جدایی نادر از سیمین» بود که باعث شد نگاه جهانیان به سینمای ایران جلب شود. از دیگر فیلمهای مهم او میتوان به «چهارشنبهسوری»، «درباره الی» و «فروشنده» اشاره کرد.
نقد فیلم «قهرمان»:
فیلم «قهرمان» نیز مانند بسیاری از آثار فرهادی، حول محور مفهوم «قضاوت» میچرخد. در این فیلم با شخصیتهای گوناگونی روبرو میشویم که هر کدام رفتارهای پیچیدهای دارند و نمیتوان به سادگی آنها را خوب یا بد خطاب کرد. این شخصیتها، قربانی موقعیتهای دشواری هستند که در آن گرفتار شدهاند و برای نجات خود تلاش میکنند، اما هر تلاشی، تنها شرایط را بغرنجتر میکند. با اینکه «قهرمان» همان سبک همیشگی فرهادی را دارد و موضوع قضاوت را به خوبی به چالش میکشد، اما این بار فیلمنامه او با مشکلاتی روبرو است که اجازه نمیدهد فیلم به کمال و پختگی لازم برسد.
مقاله نقد و امتیاز منتقدان به فیلم تار (Tar) حاوی اطلاعات جامعی است.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه نقد و بررسی فیلم نفس نکش 2 (Don’t Breathe 2).
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه نقد و بررسی فیلم زیر نور کم.
در صورت علاقهمندی، مطلب نقد و بررسی سریال The Lord of the Rings: The Rings of Power را از دست ندهید.
مشکل اصلی فیلم “قهرمان” ساخته فرهادی این است که مسئلهای را مطرح میکند، ولی پس از آن پیچیدگیهای داستان را به خوبی دنبال نمیکند. برای مثال، در قسمتی از فیلم، صاحب کیف به خانه خواهر رحیم میرود و ما حدود ده دقیقه شاهد زنی ناامید و دردمند هستیم که از زندگی سخت خود حرف میزند. در این بخش، فیلمساز این زن را با تمام رنجهایش به ما نشان میدهد و او را به یکی از شخصیتهای داستان تبدیل میکند. اما بعد از این صحنه، ناگهان این شخصیت از داستان محو میشود و دیگر هیچ اثری از او نمیبینیم.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً نقد و بررسی انیمیشن Mortal Kombat Legends: Battle of the Realms را بخوانید.
این انتخاب فیلمساز اهمیت زیادی دارد، چون با نشان دادن مستقیم این زن، حس تعلیق ـ که از ویژگیهای مهم سینمای فرهادی است ـ از بین میرود. در حالی که میشد با نشان دادن عکس این زن توسط رحیم، هویت او را مبهم نگه داشت و تعلیق داستان را حفظ کرد. اما فرهادی به شکلی غیرمنتظره، این شخصیت را با جزئیات زیاد به بیننده معرفی میکند و بعد او را از داستان حذف میکند، بدون اینکه دلیل روشنی برای این کار داشته باشد.
توصیه میشود به مطالعه مقاله نقد و بررسی فیلم زن و بچه ادامه دهید.
مقاله نقد و بررسی فیلم Captain America: Brave New World منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
از طرف دیگر، شخصیت رحیم هم به اندازه کافی پرداخت نشده و این موضوع به ویژه رابطه او با طلبکارش را گنگ کرده است. در طول فیلم به ما گفته میشود که طلبکار رحیم، در واقع باجناق سابق اوست و بین آنها به خاطر جدایی رحیم از همسرش مشکلاتی پیش آمده. گاهی اوقات فیلم با اشارههای کوتاه، به گذشته رحیم و مشکلاتش با همسر سابقش میپردازد و به نظر میرسد که همسر سابق نقش مهمی در شرایط فعلی رحیم دارد. با این حال، فرهادی او را در فیلم نشان نمیدهد و به جای آن، یک دوست دختر جدید برای رحیم معرفی میکند که تنها نقش عاشقانه دارد و کاربرد دیگری در پیشبرد داستان ایفا نمیکند.
فیلمنامه در پرداخت به شخصیت اصلی هم با مشکل روبروست. در طول داستان، رحیم به عنوان فردی سادهلوح نشان داده میشود که به خاطر مشکلات مالی به زندان افتاده. اما وقتی تصمیم میگیرد پول را پس بدهد، راهی کاملاً غیرمنطقی و عجیب را انتخاب میکند و بعد هم برای حل مشکلاتش همین روش غیرعادی را تکرار مینماید. این باعث میشود فیلم بدون مقدمهچینی مناسب، ناگهان وارد مبحث پیچیده «قضاوت عمومی» شود. به ویژه وقتی رحیم برای رهایی از زندان، بدهی و مشکل کاری، به جای پیگیری قانونی و پیدا کردن آن زن، نامزدش را وارد یک بازی پرخطر میکند تا بحران تازهای ایجاد کند و دوباره بحث «قضاوت عمومی» مطرح شود! در واقع مشکل اصلی «قهرمان» این نیست که به موضوع قضاوت پرداخته – چرا که فرهادی در روایت همچنان استاد است – بلکه مشکل، پیچشهای نامناسب داستان است که هر بار بهانهای نامعقول تکرار میشوند.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه نقد و بررسی فیلم سیندرلا (Cinderella).
از سوی دیگر، نگاه فیلم به فضای مجازی نیز یکجانبه و غیرواقعی به نظر میرسد. در «قهرمان»، فرهادی فضای مجازی را جایی نشان میدهد که هیچ خرد و منطقی در آن حاکم نیست و همه اتفاقاتش – چه خوب و چه بد – در جوّی احساسی و دور از واقعیت رخ میدهند. این نگاه زمانی عجیبتر میشود که بدانیم فرهادی در حال نقد چیزی است که خودش بارها از طریق آن مورد انتقاد قرار گرفته است. در قسمتی از فیلم، یکی از شخصیتها – که اصلاً مشخص نیست چرا و چگونه به رحیم کمک میکند – به یک مسئول دولتی میگوید: «حیف این مملکت که به دست شما افتاده است!». این جمله اگرچه صریح است، اما ربطی به فضای کلی فیلم ندارد و تنها برای تحریک احساسات تماشاگران ناراضی در داستان گنجانده شده تا کارگردانی که همیشه محافظهکار بوده، اینبار به عنوان فردی منتقد جلوه کند.
در صورت علاقهمندی، مطلب نقد و بررسی سریال صد سال تنهایی (One Hundred Years of Solitude) را از دست ندهید.
فرهادی در این اثر، با استفاده از دیالوگهای کوتاه و گذرا—مثل صحنهای که یک زندانی در زندان حرفی اعتراضآمیز میزند و داستان بلافاصله ادامه پیدا میکند—سعی کرده نقدی به وضعیت موجود داشته باشد. اما این نقدها، همانطور که معمول سبک فرهادی است، ناتمام و بیپاسخ میمانند. به همین دلیل است که در فیلم، خبری از حضور نهادهای رسمی نیست و تمام ماجرا و جزئیات آن توسط مردم عادی که فضای مجازی را شلوغ کردهاند، روایت میشود. این افراد، بدون آگاهی کامل قضاوت میکنند و حتی شرایطی به وجود میآورند که یک زندانی اعدام شود، تا قهرمان داستان آزاد شود و در مقابل، جان یک نفر دیگر گرفته شود.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله نقد و بررسی سریال MobLand مراجعه کنید.
در این زمینه، بازی امیر جدیدی و محسن تنابنده قابل تحسین است. جدیدی به خوبی توانسته شخصیت ساده و بیآلایش رحیم را نشان دهد و بیننده را با خود همراه کند. محسن تنابنده هم با وجود نقش کوتاهی که دارد، از عهده بازی خود به خوبی برآمده است. با این حال، دیگر بازیگران مکمل فیلم، عملکرد چندان درخشانی ندارند. علاوه بر این، لهجه شیرازی بسیار ضعیف تمام بازیگران، به کیفیت بازی آنها آسیب زده است.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه نقد سریال The Lord of the Rings: The Rings of Power.
فیلم “قهرمان” در مقایسه با آثار قبلی اصغر فرهادی، یک گام به عقب برای این کارگردان به شمار میآید. این فیلم فاقد آن حس تعلیق معمول در کارهای اوست و همچنین، پیچیدگیهای داستانی به شکلی نادرست و ناموفق در طول فیلم گسترش مییابند. داستان فیلم تقریباً تمام تقصیرها را به گردن مردم میاندازد؛ مردمی که با قضاوتهای سریع در فضای مجازی، به راحتی میتوانند یک فرد مجرم را به چوبه دار بسپارند یا او را آزاد کنند.
در همین حال، فرهادی به طور کامل نقش نهادها و سازمانهای مختلف را در شکلدهی به این شرایط نادیده میگیرد و این موضوع دوباره ثابت میکند که او فیلمسازی محافظهکار است. نگاه تند و انتقادی فرهادی به مردم، چه در زندگی واقعی و چه در فضای مجازی، بدون در نظر گرفتن نقش سیستم و نهادهای رسمی، باعث شده “قهرمان” به اثری یکبعدی تبدیل شود. البته جامعه جهانی به دلیل ناآشنایی با جزئیات زندگی در ایران، ممکن است این فیلم را تحسین کند، اما آنها متوجه نیستند که در این روایت، یک حلقه مهم گم شده است؛ حلقهای که بدون حضور آن، اساساً نمیتوان این داستان و تمام بحرانهایش را به تصویر کشید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله نقد و بررسی فیلم خون شد به شما کمک خواهد کرد.
برای گسترش دانش خود، به مقاله نقد و بررسی فیلم عطرآلود سر بزنید.
مقاله نقد و بررسی فیلم مرتد (Heretic) منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
منتقد: میثم کریمی
این نوشته به طور ویژه برای وبسایت «مووی مگ» تهیه شده است. کپی یا استفاده از محتوای آن بدون اشاره به نام منبع و آدرس سایت مووی مگ، مجاز نیست و پیگرد قانونی خواهد داشت.
ما را در صفحه اینستاگرام مووی مگ دنبال کنید.
نام فیلم: قهرمان
برای مطالعه بیشتر، به نقد و بررسی فیلم Jurassic World: Rebirth (تولد دوباره دنیای ژوراسیک) سری سر بزنید.
برای یادگیری پیشرفته، به نقد و بررسی بازی Black Myth: Wukong؛ سفری حماسی به دنیای اساطیر چین مراجعه کنید.
برای گسترش دانش خود، مقاله نقد و بررسی فیلم انواع مهربانی (Kinds of Kindness) را مطالعه کنید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله نقد و بررسی سریال فالکون و سرباز زمستان (The Falcon and the Winter Soldier) را مطالعه کنید.
کارگردان: اصغر فرهادی
نویسنده فیلم: اصغر فرهادی
تهیهکننده: اصغر فرهادی
مدیر تصویربرداری: علی قاضی
بازیگران:
امیر جدیدی
محسن تنابنده
فرشته صدرعرفایی
سارینا فرهادی
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه نقد فیلم خشت و آینه (Brick and Mirror).
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله نقد و بررسی فیلم فصل ماهی سفید مراجعه کنید.
