هر سال در جشنواره فیلم کن، معمولاً آثاری به نمایش درمیآیند که از نظر دیوانهوار و غیرمعمول بودن، با فیلمهای معمول و رایج هالیوود تفاوت زیادی دارند. این فیلمها به خاطر نگاه خاص و متفاوتی که به موضوعاتشان دارند، هنگام پخش با واکنشهای مختلف و گاهی جنجالی از سوی تماشاگران روبرو میشوند. فیلم «The Substance» هم یکی از این آثار است که نمایش آن در جشنواره کن با حاشیههای زیادی همراه بود. این فیلم توانست جایزه بهترین فیلمنامه را دریافت کند و به نظر میرسد با اکران عمومی آن، باید منتظر بازخوردهای بیشتری از طرف مردم باشیم.
داستان فیلم درباره زنی ۵۰ ساله به نام الیزابت (با بازی دمی مور) است. او سالهاست که به عنوان ستاره برنامه رقص در تلویزیون شناخته میشود؛ اما حالا با بالا رفتن سنش، شبکه تصمیم گرفته او را کنار بگذارد و به جای او از یک دختر جوان با ظاهری شاداب و جذاب استفاده کند. در این شرایط، الیزابت که از زندگی ناامید شده، تصمیم میگیرد با کمک یک روش خاص، بر پیری غلبه کند اما…

در سالهای اخیر، فیلمهای زیادی با نگاه فمینیستی ساخته شدهاند که درباره حقوق زنان و کنترل آنان بر بدن خود صحبت میکنند. اما فیلم “ماده” همانطور که گفته شد، نگاهی افراطی و بیپروا به موضوع خود دارد و ترجیح میدهد بدون پردهپوشی حرفش را بزند. کارگردان فیلم، کورالی فارگیت، به خوبی میدانسته چه هدفی دارد و آن را با مهارت در دل داستان گنجانده است.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در نقد و بررسی سریال شکارگاه پیدا کنید.
توصیه میکنیم این مطلب نقد و بررسی فیلم شزم! خشم خدایان (Shazam! Fury of the Gods) را حتماً بخوانید.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب نقد و بررسی فیلم تگزاس 3 را بخوانید.
فیلم از همان ابتدا، با نشان دادن ستاره الیزابت بر روی پیادهروی مشاهیر هالیوود، مفهوم اصلی داستان را به بیننده نشان میدهد. اینکه جذابیت، شهرت و زیبایی به سرعت و به تدریج از بین میروند و در نهایت نابود میشوند. اما این مفهوم ساده، در طول فیلم به خوبی و از طریق دو روایت جداگانه گسترش داده میشود.

بخش اول فیلم «The Substance» به زندگی الیزابت میپردازد. در این قسمت، کارگردان میخواهد مشکل زنان میانسال را نشان دهد. زنانی که به خاطر توقع جامعه برای داشتن ظاهری بیعیب و نقص، احساس میکنند هویت واقعی خود را از دست دادهاند. با افزایش سن، این باور نادرست در ذهن آنان قوت میگیرد که گویی دیگر ارزشی در جامعه ندارند. کارگردان در یک صحنه، هنگام دیدار الیزابت با دوست قدیمیاش، به خوبی نشان میدهد که ذهنیت این زنان تا چه حد آسیب دیده است؛ تا جایی که حتی تحسین دیگران را هم باور نمیکنند و تنها زمانی آرامش پیدا میکنند که دوباره به ظاهر ایدهآل خود برگردند.
در داستان دوم، که دربارهٔ شخصیت سو است، فیلمساز جنبه دیگری از مسئله ظاهر بینقص زنان را بررسی میکند. این بخش به تأثیر منفی رسانهها و استفاده ابزاری از زنان و شهرتهای ظاهری میپردازد. شهرتی که تنها بر اساس بدن زنان و نگاه مصرفگرایانه به آنان شکل گرفته و روزبهروز هم در حال گسترش است. کارگردان برای نشان دادن بهتر این موضوع، یک مصاحبه نمایشی و تا حدی مسخره از سو را به تصویر میکشد؛ جایی که او موفقیتش را تنها حاصل تلاش خودش میداند. ادعایی که این روزها بیش از گذشته توسط بسیاری از افراد مشهور تکرار میشود و به نظر پوچ و غیرواقعی میرسد!
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً نقد و بررسی سریال The Lord of the Rings: The Rings of Power را بخوانید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً نقد و بررسی فیلم استاد را بخوانید.
توصیه میکنیم این مطلب نقد و بررسی فیلم مغز و استخوان را حتماً بخوانید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله نقد و بررسی فیلم Mission: Impossible – The Final Reckoning مراجعه کنید.

فیلم «The Substance» با جزئیات دقیقی ساخته شده که سازندگان به آن توجه ویژهای داشتهاند. این فیلم در نشان دادن صحنههای بدون پوشش، هیچ محدودیتی ندارد و این کار به این خاطر انجام شده که بیننده به آنچه بر بدن زنان میگذرد، به دیدی عادی نگاه کند. در بسیاری از فیلمهای هالیوود، این صحنهها با نگاهی جنسی نمایش داده میشوند، اما در این فیلم چنین نگاهی وجود ندارد و حتی پس از مدتی، باعث میشود تماشاگر از دیدن آنها احساس ناخوشایندی پیدا کند.
(این قسمت بخشهایی از داستان را فاش میکند) شاید بخش کلیدی فیلم «The Substance»، یکسوم پایانی آن باشد که بسیار دیوانهوار و خیالی است. در این بخش، کارگردان پایان داستان را به شکلی کاملاً فراواقعی روایت میکند و هیولایی خلق مینماید که از دو هیولای دیگر به وجود آمده است. این هیولا نمادی است از آنچه زنان در درون خود پرورش میدهند و فیلمساز میخواهد شکل بیرونی آن را به مخاطب نشان دهد تا بیننده با زشتی بیپایان آن روبرو شود. این پایان خشن و خیالی، هرچند میتوانست با ظرافت بیشتری ارائه شود، اما اثرگذار است و به اندازه کافی تماشاگر را شوکه خواهد کرد.
توصیه میشود به مطالعه مقاله اولین نقدهای منتقدان درباره فیلم «Superman» منتشر شد ادامه دهید.
در این مقاله نقد و بررسی فیلم اطلس (Atlas) اطلاعات مفیدی آمده است.
در ادامه، نقد ویدئویی این فیلم را میتوانید ببینید.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره نقد و بررسی فیلم مغز و استخوان بیابید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً نقد و بررسی فیلم Scream VI را بخوانید.
همچنین باید به بازی دمی مور در نقش اصلی فیلم «The Substance» اشاره کرد. این بازیگر شرایطی مشابه الیزابت را در دوران حرفهای خود در هالیوود تجربه کرده و به نظر میرسد انتخاب او برای این نقش، انتخابی هوشمندانه بوده است. دمی مور در این فیلم، یکی از متمایزترین نقشآفرینیهای دوران بازیگری خود را ارائه داده که بسیار چشمگیر و دیدنی است.
«The Substance» فیلمی بحثبرانگیز است و بدون شک برخی از بینندگان از آن خوششان نمیآید، درحالی که برخی دیگر آن را دوست خواهند داشت! این اثر اگرچه کامل نیست و مشکلاتی در فیلمنامه دارد (مانند طولانی بودن فیلم و کمبودن ظرافت در نمایش برخی مفاهیم)، اما در عین حال، فیلم مهمی است که میتواند گفتگوهای زیادی را میان سینماگران و علاقهمندان به سینما ایجاد کند. این یک اثر فمینیستی مهم است و بعید است تا سالها، فیلمی جسارت روایت داستان به شیوه آن را داشته باشد.
امتیاز: ۷ از ۱۰
نویسنده: میثم کریمی
توصیه میکنیم حتماً مقاله نقد و بررسی بازی Black Myth: Wukong؛ سفری حماسی به دنیای اساطیر چین را مطالعه کنید.
در صورت علاقهمندی، مطلب نقد و بررسی فیلم انواع مهربانی (Kinds of Kindness) را از دست ندهید.
توصیه میکنیم این مطلب نقد و بررسی سریال رهایم کن را حتماً بخوانید.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب نقد و بررسی انیمیشن Elio را بخوانید.
مقاله نقد و بررسی فیلم The Fall Guy حاوی اطلاعات جامعی است.
برای گسترش دانش خود، مقاله نقد و بررسی فیلم حمله مخفی (Hidden Strike) را مطالعه کنید.

