خلاصه فیلم «عامهپسند»:
فهیمه (با بازی فاطمه معتمدآریا) پس از اینکه متوجه خیانت همسرش میشود، تصمیم میگیرد روی پای خودش بایستد و یک کار مستقل برای خودش راه بیندازد. اما…
کارگردان:
سهیل بیرقی، که پیش از این دو فیلم جنجالبرانگیز به نامهای «من» و «عرق سرد» را ساخته است.
نقد فیلم «عامهپسند»:
این فیلم تازهٔ سهیل بیرقی هم مانند کارهای قبلی او، به دغدغهها و مشکلات زنان میپردازد. قصهٔ فیلم دربارهٔ زنی است که در جامعهای مردسالار اسیر شده و میخواهد راه خودش را پیدا کند. در این مسیر، او باید با باورهای قدیمی و سخت جامعه مبارزه کند. موضوعی که فیلم «عامهپسند» به آن پرداخته، برای مردم ایران ناآشنا نیست. در زندگی واقعی هم زنان ایران با محدودیتهای زیادی روبرو هستند و وقتی میخواهند زندگی مستقلی داشته باشند، این محدودیتها حتی بیشتر هم میشود.
بنابراین میتوان گفت بیننده به سادگی میتواند موضوع فیلم «عامهپسند» را بفهمد و با آن ارتباط برقرار کند؛ چون بیشک به نوعی، خودش با این مشکلات روبرو شده و از ضررهای آن هم در امان نمانده است. در چنین موقعیتی، کارگردان که همدلی اولیه تماشاگر را جلب کرده، باید با گزینش یک قالب مناسب و داستان منظم، روایتی را برای بیننده خود بیان کند و از میان همه این محدودیتها، فردی را خلق کند که مخاطب با او همراه شود.
اما مشکل «عامهپسند» دقیقاً از همینجا شروع میشود. جایی که فیلم بدون هیچ ظرافت و هنرمندی، فقط به بیان مشکلات زنان از زبان شخصیتهای گوناگون در طول داستان میپردازد و وقتی نوبت به معرفی شخصیتها و قصهگویی میرسد، دچار توقف و ناتوانی میشود. متأسفانه فیلم نمیتواند شخصیت فهیمه را به خوبی به مخاطب نشان دهد. تصمیم او برای تمام کردن زندگی مشترکش ناگهانی و غیرمنتظره است و پس از آن، تصمیمش برای راهاندازی یک کافه با وجود نداشتن آگاهی از بازار و اقتصاد نیز عجیب و بدون دلیل منطقی به نظر میرسد.
در این فیلم، کارگردان قصد دارد نشان دهد مشکلاتی که برای فهیمه پیش میآید، ریشه در جامعه مردسالار دارد. اما به دلیل اینکه شخصیتها به خوبی معرفی نشدهاند، حتی این پیام هم به درستی به بیننده منتقل نمیشود و در نهایت به نظر میرسد که فهیمه فقط به خاطر نفهمیدن بازار و نداشتن مشتری، مجبور به پذیرش ضرر مالی شده است! شاید اگر سهیل بیرقی به جای بیان مستقیم قوانین ناعادلانه علیه زنان در جامعه سنتی، این موضوع را در یک داستان چندلایه و عمیق جای میداد، نتیجه قویتر و تأثیرگذارتری حاصل میشد؛ اتفاقی که متأسفانه در فیلم «عامهپسند» شاهد آن نیستیم.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب نقد و بررسی فیلم زمانی برای مردن نیست (No Time To Die) را بخوانید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله نقد و بررسی فصل چهارم سریال داستان ندیمه (The Handmaid’s Tale) را مطالعه کنید.
برای گسترش دانش خود، مقاله نقد فیلم جواب منفی (Nope) را مطالعه کنید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله نقد بازی Thymesia به شما کمک خواهد کرد.
با این وجود، فیلم جنبههای مثبت و خوبی هم دارد؛ مثل حضور یک شخصیت همجنسگرا که در فیلم به عنوان فردی مهربان، قابل اعتماد و علاقمند به زندگی نشان داده میشود. خوشبختانه در این اثر، مانند برخی آثار دیگر سینمای ایران، افراد با گرایشهای جنسی متفاوت به شکل آدمهای عجیب و غیرعادی تصویر نمیشوند و این یک نقطه قوت به شمار میرود. همچنین بازی درخشان فاطمه معتمدآریا در نقش اصلی فیلم، یکی از بخشهای برجسته کار است. او به تنهایی توانسته تا حد زیادی ضعف در طراحی شخصیت را جبران کند و بیننده را با خود همراه کند.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً نقد و بررسی بازی رزیدنت اویل: دهکده (Resident Evil Village) را بخوانید.
با این حال، همانطور که گفته شد، «عامهپسند» در دنیای سینما چندان موفق عمل نمیکند و حتی در مقایسه با فیلمهای قبلی سهیل بیرقی هم پیشرفت چشمگیری ندارد. این فیلم میتوانست با استفاده از حس همدلی مخاطب – که به راحتی جلب میشود – یک روایت منسجم و شخصیتهای باورپذیر خلق کند تا در نهایت به اثری ارزشمند درباره زنان جامعه تبدیل شود؛ اما این اتفاق در «عامهپسند» رخ نمیدهد و همه چیز در حد بیان یک شکایت ساده باقی میماند.
نمره: ۴ از ۱۰
منتقد: میثم کریمی
اگر به این موضوع علاقه دارید، نقد و بررسی فیلم سیاه باز را از دست ندهید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله نقد و بررسی فیلم مسافران (Voyagers) به شما کمک خواهد کرد.
اگر سوالاتی دارید، مقاله نقد و بررسی فیلم اعلان قرمز (Red Notice) به شما کمک خواهد کرد.
مقاله نقد فیلم مرد نقره ای منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
