خلاصه داستان:
سعید (با بازی محسن تنابنده) مردی متأهل است که وقتی میفهمد یک راننده تاکسی برای همسرش مزاحمت ایجاد کرده، تصمیم میگیرد به شیوه خودش حقش را بگیرد، اما…
کارگردان:
ابراهیم ایرج زاد در سال ۱۳۶۰ در مشهد به دنیا آمده و فعالیت هنری خود را از انجمن سینمای جوان این شهر شروع کرده است. اولین فیلم او «تابستان داغ» نام دارد که در سال ۱۳۹۵ اکران شد و در ۱۳ بخش مختلف نامزد دریافت جایزه سیمرغ بلورین شد.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه نقد و بررسی فیلم سیندرلا (Cinderella).
نقد فیلم «عنکبوت»:
فیلم «عنکبوت» از یک ماجرای واقعی الهام گرفته است. این فیلم درباره یک قاتل زنجیرهای معروف در مشهد است که علاوه بر جنایتهای هولناکش، به خاطر رفتارهای عجیب و حالتهای روانی خاصش پس از هر قتل نیز شناخته میشود. موضوع این فیلم برای سینمای ایران تازه و کمتر دیده شده است؛ از آن دست سوژههایی که به دلایل مختلف، کمتر کارگردانی جرات پرداختن به آن را دارد. اما متأسفانه مشکلات فیلم آنقدر زیاد و اساسی است که نمیتوان از آنها گذشت.
برای گسترش دانش خود، به مقاله نقد و بررسی فیلم آقای سانسور سر بزنید.
پیش از این، یک مستند تاثیرگذار درباره این قاتل ساخته شده بود که در آن با خود قاتل، خانواده و نزدیکانش گفتوگو شده بود. آن مستند میتوانست نقطه شروع خوبی برای روایت زندگی سعید حنایی باشد، اما فیلم «عنکبوت» تنها به بازگویی خلاصهوار آن اتفاقات بسنده کرده و اثری از جنبههای دراماتیک و سینمایی در آن دیده نمیشود. ضعف کارگردان به حدی است که حتی شخصیت اصلی فیلم را به حال خود رها کرده و در طول داستان، او را به درستی معرفی و پرورش نمیدهد. با وجود اینکه حدود نیمی از زمان فیلم میگذرد، تازه اولین قتل اتفاق میافتد. به نظر میرسد این زمان طولانی باید برای عمق بخشیدن به شخصیت سعید حنایی استفاده میشد، اما در عمل، فیلم فقط به چند صحنه بیارتباط در محل کارش و چند گفتوگوی کوتاه با مادرش اکتفا کرده و به این شکل سعی دارد قاتل اصلی داستان را بدون پیشینهای قابل باور به تصویر بکشد!
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً نقد و بررسی فیلم دوئت را بخوانید.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب نقد و بررسی فیلم هایلایت را بخوانید.
در این مقاله نقد و بررسی فیلم Caught Stealing (مچ گیری) اطلاعات مفیدی آمده است.
در صورت علاقهمندی، مطلب نقد و بررسی فیلم بعد از تو (One Night in Tehran) را از دست ندهید.

مشکل دیگر فیلم بعد از صحنههای قتل اتفاق میافتد، جایی که فیلمنامه به جز نشان دادن کشتارهای پیاپی، پیشرفت خاصی ندارد. در نیمه دوم فیلم، قربانیان یکی پس از دیگری کشته میشوند و سعید حنایی همه را به شکلی مشابه از بین میبرد. در این میان نه شناخت بیشتری از شخصیت اصلی داستان پیدا میکنیم و نه حتی قربانیان به افرادی تبدیل میشوند که بتوانیم با آنان همدردی کنیم. این نوع نگاه که در آن نه قاتل اهمیت دارد و نه قربانی، اتفاق عجیبی است که در تمام لحظات فیلم «عنکبوت» دیده میشود.
شاید بهتر بود با توجه به موضوع جذاب و حساس فیلم، جنبههای جامعهشناسی و روانشناسی در دل روایت گنجانده میشد تا بیننده پس از تماشای فیلم، درکی عمیقتر پیدا کند. برخی از گفتوگوهای مهم خانواده حنایی، به ویژه جمله پسرش که از کارهای پدر با عنوان «افتخار» یاد میکرد، میتوانست در فیلم نشان داده شود و با دقت به آن پرداخته شود. اما در یک حذف عجیب، حتی همین جمله مشهور نیز از فیلم برداشته شده و به جای آن واژه بیربط «دوست داشتن» اضافه شده است! تمام این کاستیها باعث شده «عنکبوت» جز طرح اولیه داستان، چیز دیگری برای عرضه به مخاطب نداشته باشد.

متأسفانه بازیگران فیلم در بیان لهجه نیز ضعفهای زیادی داشتهاند. داستان جنایتهای سعید حنایی در شهر مشهد اتفاق افتاده، اما شخصیتهای فیلم لهجه مشهدی را به شکل درست ادا نمیکنند و بعضی از آنها هم با فارسی ساده و بدون لهجه حرف میزنند! مشکلهای واضح در طراحی صحنه، مثلاً ماشینها و پلاکهایی که با زمان و مکان داستان همخوانی ندارند، باعث شده تماشای فیلم سختتر شود.
توصیه میشود به مطالعه مقاله نقد سریال «آنتن» ادامه دهید.
فیلم «عنکبوت» از آن آثاری است که میتواند اطلاعات خوبی درباره یکی از رخدادهای قدیمی کشورمان به مردم بدهد، به شرطی که پس از دیدن فیلم، مستند «و عنکبوت آمد» را هم تماشا کنید تا با چهره واقعی این قاتل زنجیرهای آشنا شوید. چهرهای که میشد در سینما ترسناکتر و پرتأثیرتر از چیزی که در «عنکبوت» نشان داده شده، نمایش داده شود؛ اما ضعف سازندگان در درک کامل ماجرا و همچنین کاستیهای آشکار در کارگردانی و فیلمنامه، باعث شده یکی از جذابترین موضوعات سینمایی سالهای اخیر به خوبی استفاده نشود.
توصیه میکنیم حتماً مقاله نقد و بررسی بازی Ghost of Yotei را مطالعه کنید.

منتقد: میثم کریمی
این نوشته به طور ویژه برای وبسایت «مووی مگ» تهیه شده است. کپیبرداری از آن بدون اشاره به نام منبع و سایت مووی مگ مجاز نیست و پیگرد قانونی خواهد داشت.
ما را در صفحه اینستاگرام مووی مگ دنبال کنید.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره نقد و بررسی فیلم پاپ بیابید.
نام فیلم: عنکبوت
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه نقد و بررسی فیلم نفس نکش 2 (Don’t Breathe 2).
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً نقد فیلم خوش شانس ترین دختر زنده (Luckiest Girl Alive) را بخوانید.
توصیه میشود به مطالعه مقاله نقد فیلم شریک زندگی (Significant Other) ادامه دهید.
توصیه میکنیم این مطلب نقد و بررسی فیلم آقای سانسور را حتماً بخوانید.

کارگردان: ابراهیم ایرج زاد
نویسنده فیلمنامه: اکتای براهنی
تهیهکننده: جواد نوروزبیگی
مدیر تصویربرداری: محمود کلاری
بازیگران:
محسن تنابنده
ساره بیات
شیرین یزدان بخش
ماهور الوند
توصیه میشود به مطالعه مقاله نقد و بررسی انیمیشن Mortal Kombat Legends: Battle of the Realms ادامه دهید.

