خلاصه داستان:
این فیلم به بمباران شیمیایی سردشت به دستور صدام حسین میپردازد. یک تراژدی تاریخی که زندگی تعداد زیادی از مردم را برای همیشه دگرگون کرد.
کارگردان:
محمدحسین مهدویان: از فیلمسازان فعال سالهای اخیر است که آثاری مانند «ایستاده در غبار»، «ماجرای نیمروز» و مجموعه تلویزیونی «زخم کاری» را ساخته است.
در این مقاله نقد و بررسی فیلم Evil Dead Rise اطلاعات مفیدی آمده است.
بررسی فیلم «درخت گردو»:
محمدحسین مهدویان در «درخت گردو» بار دیگر به سبک مورد علاقه خود بازگشته و روایتی نیمه مستند از یک واقعه تاریخی ارائه داده است. فیلم جدید او دنبالهای بر آثار نیمه مستند پیشینش مانند «ایستاده در غبار» و «ماجرای نیمروز» به شمار میرود. این بار موضوع، بمباران شیمیایی سردشت است. حادثهای که از آن به عنوان اولین استفاده از سلاح شیمیایی در جنگ یاد میشود. در این رویداد، بیش از ۱۰۰ نفر کشته و نزدیک به ۸۰۰۰ نفر زخمی شدند. بسیاری از این مجروحان، تا امروز به دلیل آسیبهای ریوی ناشی از گازهای شیمیایی، زندگی عادی خود را از دست دادهاند.
انتخاب این موضوع، ایدهای تازه و قابل توجه بود که محمدحسین مهدویان میتوانست بر پایه آن فیلمی اثرگذار خلق کند. اما نتیجه کار آنقدر ناامیدکننده است که حتی ممکن است تماشاگر در میان فیلم از تماشای آن پشیمان شود.
مشکل اصلی فیلم «درخت گردو» بدون شک فیلمنامه آن است. فیلمنامهای که در آن شخصیتها به خوبی پرداخته نمیشوند و تمرکز فیلم بیشتر بر نمایش رنج و درد قربانیان سلاح شیمیایی است. به همین دلیل، فیلم جدید مهدویان به جای پیشبرد داستان، به شکلی از آزار تماشاگر تبدیل میشود. «درخت گردو» باید بر محوریت شخصیت «قادر» بچرخد؛ پدری که همه اعضای خانواده خود را در بمباران شیمیایی از دست داده و زندگی برایش بیمعنا شده است. اما فیلم از این موقعیت استفاده نمیکند تا یک درام قوی بسازد و بیننده را با شخصیت اصلی همراه کند. مهدویان به جای پرورش شخصیتهای داستان، آنها را رها کرده و سعی دارد با تکیه بر موسیقی و تصاویر آهسته، پیام خود را به مخاطب برساند که نتیجهای رضایتبخش به دنبال ندارد.
در این فیلم، قادر را میبینیم که از یک بیمارستان به بیمارستان دیگری میرود و با صحنههای دردناک و نالههای بسیاری روبرو میشود. این بخشی از واقعیت تلخ حادثه سردشت است که قطعاً باید در فیلمی درباره این رویداد نشان داده میشد. اما وقتی یک فیلم سینمایی بر اساس یک اتفاق تاریخی ساخته میشود، روایت داستانی هم اهمیت زیادی پیدا میکند. تماشاگر معمولاً قبل از دیدن فیلم، میداند که در سردشت چه گذشته و از ابتدا و پایان ماجرا باخبر است. به همین دلیل، احساس میشود که لازم است داستانی جذاب در دل این فاجعه تاریخی روایت شود. شاید در این زمینه اشاره به سریال «چرنوبیل» مثال خوبی باشد. در آن سریال، حادثه اتمی چرنوبیل در پسزمینه قرار داشت، اما قصه اصلی درباره شخصیتی بود که میخواست حقایق را فاش کند. این اتفاق در فیلم مهدویان نمیافتد و قادر فقط شاهد رنج خانواده و مردمش است و پیشرفت خاصی در فیلمنامه ایجاد نمیشود.
با این حال، بازی پیمان معادی در نقش اصلی یکی از نقاط قوت مهم فیلم است. او در یکی از سختترین نقشهای دوران بازیگریاش موفق عمل کرده و در صحنهها کاملاً میدرخشد. حضور مهران مدیری هم یکی از نکات مبهم فیلم به شمار میرود که احتمالاً برای جذب مخاطب بیشتر از او استفاده شده است. مهران مدیری بازی خوبی ارائه داده، اما نتوانسته ارتباط عمیقی با شخصیت خود برقرار کند و فقط تجربه و مهارت پیشین او بوده که باعث شده نقش دکتر باورپذیر باقی بماند.
فیلم «درخت گردو» با وجود کاستیهایش، موضوع بسیار مهم و ارزشمندی را دنبال میکند. این فیلم به یک رویداد تاریخی تلخ و دردناک میپردازد که تاکنون کمتر از آنچه سزاوارش بوده، مورد توجه قرار گرفته است. رنج و درد مردم سردشت هرگز در هیچ کجای جهان به رسمیت شناخته نشده است. شاید اگر «درخت گردو» به جای روایت داستانی، یک اثر مستند میبود و قصهپردازی را کنار میگذاشت، نتیجه کار فیلمی منسجمتر و استاندارد میشد. روایت نیمهمستند و داستان کوتاه و محدود فیلم، که هیچگاه به طور کامل گسترش پیدا نمیکند، نمیتواند از «درخت گردو» یک اثر ماندگار خلق کند. مشکل فیلم وقتی بیشتر آشکار میشود که متوجه شویم کارگردان سعی کرده بخشی از ضعفهای اصلی فیلمنامه و کمبود داستان را با استفاده از راوی جبران کند؛ ترفندی که سالهاست در سینمای حرفهای جهان منسوخ شده، اما سینمای ایران همچنان با علاقه از آن استفاده میکند!
توصیه میشود به مطالعه مقاله اولین نقدها و واکنش منتقدان به فیلم «The Little Mermaid» منتشر شد ادامه دهید.
توصیه میکنیم این مطلب نقد و بررسی سریال سیاه چاله را حتماً بخوانید.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب نقد و بررسی فیلم کسانی که آرزوی مرگ مرا می کنند (Those Who Wish Me Dead) را بخوانید.
برای مطالعه بیشتر، به نقد فیلم صحنه زنی سری سر بزنید.
منتقد: میثم کریمی
این نوشته به طور ویژه برای وبسایت “مووی مگ” تهیه شده است. کپیبرداری از این مطلب بدون اشاره به نام منبع و آوردن لینک سایت مووی مگ، مجاز نیست و پیگرد قانونی خواهد داشت.
ما را در صفحه اینستاگرام مووی مگ دنبال کنید.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره نقد فیلم مرد عنکبوتی: راهی به خانه نیست (Spider-Man: No Way Home) بیابید.
برای گسترش دانش خود، مقاله نقد فیلم پروژه آدام (The Adam Project) را مطالعه کنید.
مقاله نقد سریال آفتاب پرست منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
نام فیلم: درخت گردو
اگر سوالاتی دارید، مقاله نقد و بررسی سریال سایه و استخوان (Shadow and Bone) به شما کمک خواهد کرد.
در این مقاله نقد فیلم جنایت بی دقت (Careless Crime) اطلاعات مفیدی آمده است.
اگر سوالاتی دارید، مقاله نقد فیلم صاعقه سیاه (Blacklight) به شما کمک خواهد کرد.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره نقد و بررسی بازی Outriders بیابید.
برای یادگیری پیشرفته، به نقد و بررسی فیلم شهربانو مراجعه کنید.
مقاله نقد سریال روزی روزگاری در مریخ حاوی اطلاعات جامعی است.
کارگردان: محمدحسین مهدویان
نویسنده فیلمنامه: ابراهیم امینی و حسین حسنی
تهیهکننده: سید مصطفی احمدی
مدیر تصویربرداری: هادی بهروز
بازیگران:
پیمان معادی
مهران مدیری
مینا ساداتی
مینو شریفی
