دوخت عروسک به روش بسیار ساده
این عروسکها بسیار نرم و لشانند. شما میتوانید با الگویی که ارائه شده، عروسکهای عمو فیروز و خاله سرما را بسازید و آنها را روی سفرهٔ هفتسین خود قرار دهید یا به کودکان فامیل پیشکش کنید. در ساخت این عروسکها تلاش شده تا از مواد مصنوعی و شیمیایی استفاده نشود، به همین خاطر حتی برای نوزادان نیز خطری ندارند.
وسایل مورد نیاز برای ساخت :
برای ساختن این عروسک به چیزهای زیر نیاز دارید:
**پارچه نخی** برای درست کردن سر، دستها و بدن.
**پارچه یا جوراب نازک و لولهای شکل** (جورابهای نخی یا ابریشمی خیلی خوب هستند. همچنین میتوانید از پارچه صافی که برای گرفتن آب پنیر استفاده میشود هم بهره ببرید.)
**چیزهای نرم برای پر کردن عروسک** (ما از پشم استفاده کردیم. اگر دوست دارید عروسک کاملاً از چیزهای گیاهی درست شود یا وگان هستید، میتوانید از پنبه، الیاف بامبو، الیاف کاپوک یا الیاف کنف استفاده کنید.)
**سوزنهای بلند مخصوص دوخت** (اگر سوزن مخصوص عروسکسازی دارید، آنها بهتر هستند.)
**نخ محکم یا کاموایی** که همرنگ پوست عروسک باشد.
یک **دوک نخریسی**.
**نخ ابریشمی** و یک **قلاب بافی**.
**نخ پنبهای**.
**کاموا** برای موهای عروسک.
**میل بافتنی** یا **قلاب**.
**کاموا یا پارچه** برای دوختن لباسهای عروسک.
روش کار
پوست عروسک یکی از بخشهای بسیار مهم آن است، زیرا شکل اصلی بدن را میسازد و بچهها دائماً با آن در تماس هستند. برای ساخت پوست میتوانید از پارچههای نخی، لباسهای ابریشمی و نخی کهنه، روبالشی، ملحفه و چیزهای مشابه استفاده کنید. برای این که رنگ مناسبی به پوست عروسک بدهید، بهتر است از رنگهای طبیعی کمک بگیرید. ما در این روش، برای این که پوست عروسک تنها کمی رنگ ملایم داشته باشد، از چای کیسهای، آب توتفرنگی و مقداری نمک استفاده کردیم تا بتوانیم بدن عروسک را درست کنیم.
برای موجودات خیالی مانند پریها و موارد مشابه، میتوانید از رنگهای فانتزی مثل سبز، آبی و دیگر رنگهایی که شبیه پوست انسان نیستند، بهره ببرید. مثلاً برای ننه سرما میتوانید کمی رنگ آبی به پوستش اضافه کنید. اگر میخواهید پوست تیرهتری داشته باشید، کافی است پارچه را مدت بیشتری داخل رنگ نگه دارید.
در ساخت عروسک، شما میتوانید از مواد دورریختنی و در دسترس برای رنگ کردن پوست استفاده کنید؛ اما بهتر است برای ایمنی و سلامت، از مواد طبیعی استفاده کنید تا خطری برای کودکان نداشته باشد.
بعد از رنگی شدن پارچه، آن را از رنگ درآورده و با آب نیمه گرم و یک پاککننده ملایم میشوییم. عروسکی که ما در اینجا درست میکنیم تقریباً ۲۰ سانتمتر ارتفاع دارد و برای ساخت آن به مقدار کمی پارچه نیاز است. اگر بخواهید عروسکهای بزرگتری بسازید، طبیعتاً به پارچه بیشتر و به همان نسبت، نخ و جوراب و سایر مواد بیشتری احتیاج خواهید داشت. بنابراین بهتر است از ابتدا این مواد را به مقدار کافی تهیه کنید تا در میانه کار با کمبود مواجه نشوید.
در گام بعدی نوبت به ساختن سر میرسد:
برای این کار، اول اندازهای که برای سر در نظر دارید را مشخص کنید. برای بچههای کوچک و نوزادان، اندازه یک توپ گلف برای سر عروسک مناسب است. توجه داشته باشید که داخل سر را خیلی پر نکنید تا سفت و سخت نشود. برای عروسکهای بزرگتر میتوانید از یک توپ کاموایی استفاده کنید و روی آن را با الیاف نرم بپوشانید. بعضی از افراد الیاف را به شکل گلولههای فشرده درمیآورند تا به سفتی و اندازه دلخواه برسند. در این مرحله میتوانید از خلاقیت خودتان هم کمک بگیرید.
مرحله بعد از آن:
مقدار مناسبی از الیاف را بردارید و آنقدر آن را به شکل گلوله درآورید تا به اندازه مورد نظرتان برسد. این توپ پنبه را داخل یک جوراب یا پارچه کشی لولهای شکل قرار دهید و سر آن را با سوزن و نخ بدوزید. سپس جوراب را به رو برگردانید و قسمت سر آن را در پشت، به صورت صاف و مرتب بدوزید. اگر در ابتدا شکل سر کمی نامرتب به نظر رسید، نگران نباشید چون در مرحله بعد با یک پوشش دیگر پوشانده خواهد شد.
حالا برای مشخص کردن اندازههای سر، یک نخ به دور سر ببندید تا جای چشمها معلوم شود. بعد، یک نخ دیگر به صورت عمودی بر نخ اول دور سر ببندید تا محدوده صورت مشخص گردد. یک تکه از پارچه کتانی رنگی که از قبل آماده کردهاید را برداشته و سر عروسک را با آن بپوشانید. میتوانید با چند کوک کوچک و سطحی، یک بینی کوچک برای عروسک ایجاد کنید یا آن را بدون بینی و ساده رها کنید. این انتخاب کاملاً به سلیقه شما بستگی دارد.
به مرحله ی بعد می رویم:
حالا چند عدد سنجاق تهگرد برمیداریم و جای چشمها را روی صورت عروسک مشخص میکنیم. با یک مداد این نقاط را علامتگذاری میکنیم. بعد، یک سوزن بلند و نخ گلدوزی آماده میکنیم و نخ را چندلا میکنیم تا محکمتر شود. حالا چشمها را روی صورت عروسک میدوزیم. کار دوختن را اینطوری انجام میدهیم: سوزن را داخل سر عروسک فرو میبریم و از پشت سر یا بالای آن خارج میکنیم، سپس دوباره به نقطه اول برمیگردیم. این حرکت را چند بار تکرار میکنیم تا چشمها به شکل دلخواه و زیبا دربیایند. وقتی کار دوختن تمام شد، سوزن را از پشت سر بیرون میکشیم و نخ را گره میزنیم. این گرهها بعداً با موهای عروسک یا کلاه آن پوشیده میشوند، بنابراین لازم نیست نگران دیده شدنشان باشید.
از همین روش برای دوختن دهان عروسک هم استفاده میکنیم. دهان را طوری میدوزیم که حالت چهره عروسک طبیعی و زیبا به نظر برسد. یک خط صاف و ساده معمولاً بهترین گزینه برای دوخت دهان است.
ساخت بدن عروسک:
تجربه نشان داده که طراحی یک الگوی کاغذی، بهترین راه برای برش و دوخت بدن عروسک است. بهتر است با توجه به اندازه و طرح عروسک، این الگو را خودمان رسم کنیم. برای این کار، سر عروسک را روی کاغذ میگذاریم تا شکل و اندازه بدن را بهتر تصور کنیم و آن را روی کاغذ بکشیم.
از هر قطعه الگو، دو بار روی پارچه برش میزنیم و سپس دو قطعه را از سمت روی پارچه به هم میدوزیم. موقع دوخت، حدود ۲ تا ۳ سانتیمتر از درز را نمیدوزیم و باز میگذاریم. از طریق همین سوراخ، پارچه را به رو برمیگردانیم و داخل آن را با پنبه یا الیاف پر میکنیم.
اگر با دقت بیشتری کار کنیم، میتوانیم در قسمتهایی که دستها و پاها به بدن وصل میشوند، هم سوراخهایی باز بگذاریم. بعد از پر کردن بدن، دست و پاها را در جای خود قرار داده و سپس آنها را بدوزیم. اگر این روش را انتخاب نکنیم، میتوانیم دست و پاها را مستقیماً به بدنه اصلی کوک بزنیم. چون در پایان لباس به تن عروسک میشود، نحوه اتصال دست و پا خیلی به چشم نمیآید.
برای وصل کردن سر به بدن، بهتر است یک یقه یا گردن در نظر بگیریم و بعد با چند کوک کوچک و ظریف، سر را در جای خود محکم کنیم.
مرحله بعد برای دوخت :
برای پر کردن عروسکها از پشم استفاده کردیم چون هم نرم است و هم گرمای بدن را به خود جذب میکند و حس دلپذیری به عروسک میدهد. همچنین پشم خاصیت ضدباکتری دارد. اگر شما گیاهخوار هستید و مایلید از مواد گیاهی استفاده کنید، میتوانید به جای پنبه یا الیاف کنف، از الیاف بامبو یا کابوک استفاده کنید. زیرا پنبه و کنف پس از مدتی فشرده و جمع میشوند و شکل عروسک را تغییر میدهند.
اگر دوست دارید عروسک بوی خوبی داشته باشد، میتوانید قبل از پر کردن، پشم یا الیاف را با عطرهای ملایم معطر کنید.
یکی از مزیتهای مهم این روش، سادگی دوخت آن است که کار را برای همه آسان میکند.
ساخت موهای عروسک:
آن ریسمانی که پشت سر عروسک گذاشتید را به خاطر دارید؟ حالا موقع استفاده از آن است. میتوانید سر عروسک را با کلاه بپوشانید، اما وجود مو همیشه زیباتر است و برای عروسکهای بزرگتر، این موها جلوهی بیشتری دارند.
نخ کاموایی که برای موهای عروسک انتخاب کردهاید را بردارید و با کمک قلاب، یک کلاه گرد به اندازهی سر عروسک ببافید. اگر تا به حال قلاببافی نکردهاید، نگران نباشید؛ این کار آسان است. ابتدا سه یا چهار زنجیره میزنید، سپس اولین و آخرین زنجیره را به هم متصل کرده و یک حلقه درست میکنید. بعد، دور این حلقه شروع به بافتن میکنید و از نیمبافت استفاده میکنید. از هر سوراخ دو یا سه پایه برمیدارید تا حلقه کمکم بزرگتر شود. اگر انجام این کار برایتان سخت است، میتوانید از تکههای کلاهگیس برای درست کردن موهای عروسک کمک بگیرید.
در مرحله بعد:
وقتی کلاه گرد کاملاً بافته شد، از داخل سوراخهای آن، رشتههای بلند کاموا رد میکنیم تا همه جای کلاه پر شود. حالا موهای عروسک آماده است. فقط کافیست این کلاه گیس را روی سر عروسک، درست در جایی که خط نخ مشخص کرده است، بدوزیم.
پس از این مراحل، ساخت عروسک تقریباً به پایان میرسد. حالا باید دوخت عروسک را همراه با لباس آن به اتمام برسانید. برای لباسها میتوانید از پارچه استفاده کرده و آن را بدوزید، یا با کاموا یک لباس بافتنی برای عروسک درست کنید.
و در پایان:
اگر قصد دارید این عروسک را به عنوان کادو به کودکان هدیه دهید، بهتر است به سن آنها هم توجه کنید.
به طور مثال، برای کودکان یکساله که ممکن است هر چیزی را داخل دهان خود بگذارند، بهتر است تمام قسمتهای عروسک، حتی لباسهای آن، از مواد طبیعی و بدون مواد شیمیایی ساخته شود. همچنین برای این گروه سنی بهتر است از پارچهها و مواد نرمتر استفاده کنید.
اما برای بچههای بزرگتر که ممکن است عروسک را به اینطرف و آنطرف پرتاب کنند، توصیه میشود از مواد محکم و بادوامتری برای ساخت عروسک استفاده کنید.
امیدواریم از این آموزش لذت برده باشید و عروسکهای قشنگی درست کنید.
منبع: سایت inhabitat
