از زمانی که برای اولین بار خبر ساخت فیلم باربی اعلام شد، بیش از ده سال گذشت. در سال ۲۰۰۹، قرار بود این فیلم با بازیگری امی شیومر و آن هاتاوی ساخته شود، اما روند تولید آن قدر طولانی شد که در نهایت، هم این بازیگران و هم شرکت سونی که قرار بود فیلم را بسازد، از این پروژه کنار کشیدند. پس از آن، ساخت فیلم به دست برادران وارنر افتاد و آنها گرتا گرویگ را به عنوان کارگردان و مارگو رابی را به عنوان بازیگر اصلی انتخاب کردند. این فیلم خیلی زود به پرفروشترین فیلم سال تبدیل شد.
داستان درباره یک باربی معمولی (با بازی مارگو رابی) است که در دنیای شاد و رنگارنگ باربیها زندگی میکند. زندگی او تا زمانی آرام است که متوجه تغییراتی در ظاهر خود میشود و میفهمد برای حل این مشکل باید به دنیای انسانها سفر کند. اما وقتی باربی پا به دنیای آدمها میگذارد، اتفاقات غیرمنتظرهای برایش رخ میدهد که…
برای یادگیری پیشرفته، به نقد و بررسی سریال آیدل (The Idol) مراجعه کنید.
فیلم باربی را میتوان از دو جنبه اصلی بررسی کرد. اول از نظر ظاهری و چیزهایی که میبینید و میشنوید که واقعاً چشمنواز است. این فیلم پر است از رنگهای شاد، نورپردازیهای گیرا و موسیقیهای دلنشین که تماشای آن را لذتبخش میکند. از این نظر، طراحی صحنه و لباسهای فیلم آن را به یکی از برترین آثار سال تبدیل کرده و به نظر میرسد شانس خوبی برای دریافت جایزه در مراسم مختلف داشته باشد.
توصیه میکنیم این مطلب نقد و بررسی فیلم خالق (The Creator) را حتماً بخوانید.
اما جنبه دوم که مهمتر هم هست، به پیام و نگرش فیلم برمیگردد که به نظر بحثبرانگیز و حتی آسیبزننده میرسد. همانطور که پیش از این هم زیاد شنیدهایم، عروسکهای باربی همیشه نماد زنانی بیعیب و کامل نشان داده شدهاند؛ با موهای بلوند و اندامِ لاغر که به عنوان معیار جذابیت معرفی شدهاند. این نگاه در سالهای اخیر با انتقادهای زیادی روبرو بوده است. حالا فیلم باربی با اطلاع از این موضوع، تلاش کرده تا این تصور قدیمی را تغییر دهد و از انتقادها کم کند، اما در نهایت اثری با رویکرد فمینیستی ارائه داده که حتی از نگاه ابزاری به زنان در گذشته نیز پیشروی منفی بیشتری داشته است.
توصیه میکنیم حتماً مقاله نقد و بررسی سریال آیدل (The Idol) را مطالعه کنید.
متأسفانه، فیلم به گروهی از فمینیستها نزدیک میشود که به جای برابری، به دنبال تسلط و گرفتن سهم بیشتر هستند. در فیلم «باربی»، حتی یک مرد معمولی هم دیده نمیشود و تمام شخصیتهای مرد، یا آدمهای سلطهگر هستند یا بیعقل! این نگاه تند و افراطی به مردان در «باربی» عجیب و غیرمنتظره است و کاملاً برخلاف ارزشهای اجتماعی است که سالها برای رسیدن به آنها کوشیدهایم. اگر روزی عروسک باربی نماد زنانی کامل و بیعیب بود، اکنون این شخصیت، رویکردی ضد مرد نیز پیدا کرده و شرایط را پیچیدهتر از قبل کرده است.
توصیه میکنیم حتماً مقاله نقد و بررسی فیلم جن گیر: معتقد (The Exorcist: Believer) را مطالعه کنید.
توصیه میشود به مطالعه مقاله نقد و بررسی سریال قهوه ترک ادامه دهید.
مقاله نقد و بررسی فیلم عروسی مردم حاوی اطلاعات جامعی است.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله نقد و بررسی فیلم مصلحت مراجعه کنید.
متأسفانه، فیلم در خلق شخصیتهای باورپذیر ناتوان است و پیام خود را با تکیه بر سخنرانیهای شعارگونه و پر از حرفهای بزرگ بیان میکند. در بخشی از فیلم، مادری حضور دارد که ناگهان و برای چند دقیقه درباره رنجها و مشکلات زنان در زندگی صحبت میکند. قرار بود این صحنه تأثیر عمیقی بگذارد، اما حالت و رفتار این شخصیت اصلاً با فضای سخنرانی حماسیاش همخوانی ندارد. این مسئله در مورد دخترش نیز صدق میکند. دختری که در ابتدا مخالف باربی است، ولی بدون هیچ دلیل روشنی ناگهان کنار مادرش قرار میگیرد و عاشق باربی میشود! «باربی» پر از شخصیتهای بیهویتی است که هر کدام میخواهند به نوبه خود حرفی درباره برتر بودن زنان بزنند!
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در نقد و بررسی فیلم ملاقات خصوصی پیدا کنید.
یک نکته عجیب در این داستان وجود دارد: در ابتدای فیلم، باربیها به طور کامل کنترل سرزمین را در دست دارند و مردان را نادیده میگیرند. اما وقتی نوبت به مردان میرسد و آنها هم قدرت را به دست میگیرند، این کار از دید فیلم اشتباه نشان داده میشود! نکته ناراحتکننده اینجاست که زنان داستان برای پس گرفتن سرزمین خود و نشان دادن لیاقتشان برای رهبری، به جای تکیه بر تواناییهای واقعی خود، از جذابیت فیزیکی استفاده میکنند تا با مردان بجنگند؛ ایدهای که کاملاً سطحی و نامناسب است.
(این بخش قسمتهایی از داستان را فاش میکند) متأسفانه فیلم در پایان پیام نهایی ناامیدکنندهای دارد و میگوید مردان میتوانند زندگی مستقل و خوبی داشته باشند، اما تنها در شرایطی که رهبری سرزمین در دست زنان باشد و مردان در نقشهای کوچک و فرعی از آنها پیروی کنند! در حقیقت، فیلم «باربی» به طور غیرمستقیم اما قطعی میگوید که زنان باید حاکم باشند؛ حتی اگر با گفتن جملههای زیبا و کلی درباره ارزش زنان سعی کند از بیان صریح این موضوع خودداری کند.
در صورت علاقهمندی، مطلب نقد و بررسی سریال آمستردام را از دست ندهید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً نقد و بررسی فیلم بلک بری (BlackBerry) را بخوانید.
میتوان گفت فیلم «باربی» تأثیر منفی بر جامعه امروز دارد. این اثر نه تنها تصویر ساختگی و بیعیبونقص قبلی باربی را اصلاح نمیکند، بلکه مضامین سطحی دیگری را نیز با عنوان فمینیسم به بیننده عرضه میدارد. فیلم به جای اینکه بر اهمیت برابری حقوق و همکاری زنان و مردان برای ساختن دنیایی بهتر تأکید کند، صرفاً بر گرفتن سهم از زندگی متمرکز است و نشان میدهد که تلاش برای دستیابی به حقوق برابر، بیشتر شبیه یک رویا است تا یک باور واقعی.
امتیاز: ۴ از ۱۰
منتقد: میثم کریمی
نقد ویدئویی فیلم «باربی» را در ادامه ببینید:
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً نقد و بررسی سریال دفتر یادداشت را بخوانید.
برای گسترش دانش خود، به مقاله نقد و بررسی تبدیل شوندگان :ظهور جانوران (Transformers: Rise of the Beasts) سر بزنید.
