جوشکاری از مشاغل بسیار پراستفاده ولی در عین حال پرمخاطره است و رعایت اصول ایمنی در آن حیاتی میباشد. بیتوجهی به این اصول ممکن است باعث سوختگی، برقگرفتگی، صدمه به چشم و یا اتفاقات ناگوار دیگر شود.
برای حفظ سلامت خود و اطرافیان در زمان انجام جوشکاری، آشنایی با قواعد ایمنی این کار ضروری است. در ادامه، دوازده نکته کلیدی برای ایمنی در جوشکاری مرور میشود تا بتوانید با آرامش خاطر و امنیت کامل به کار خود ادامه دهید.
رونیکس را بخوانید.
چرا ایمنی جوشکاری مهم است؟
عدم توجه به قوانین ایمنی ممکن است باعث سوختگیهای جدی، آسیب دیدن چشم به خاطر پرتوهای فرابنفش و مادون قرمز، برقگرفتگی، مشکلات تنفسی ناشی از نفس کشیدن در دودهای سمی و حتی آتشسوزی یا انفجار گردد. به کار بردن وسایل محافظتی، برقراری جریان هوای کافی و عمل کردن به دستورالعملهای ایمنی، علاوه بر حفظ سلامتی فرد جوشکار، کارایی را بیشتر کرده و هزینههای مربوط به حوادث را نیز کم میکند.
با در نظر گرفتن این خطرات، پیروی از اصول ایمنی در جوشکاری که نباید از آنها چشمپوشی کرد، بسیار ضروری است. در بخشهای بعدی این نوشته، نکات مهم برای ایمنی بالاتر هنگام جوشکاری را مرور خواهیم کرد.
بیشتر بخوانید: کنیتکس پاش چیست و چه کاربردی دارد؟ | معرفی و بررسی انواع مختلف کنیتکس پاش
15 مورد از نکات ایمنی کار با دستگاه جوشکاری و اینورتر
پیش از آغاز هر کار جوشکاری، لازم است جوشکار مطمئن شود تمام دستورالعملهای ایمنی مربوطه به طور کامل اجرا شده است. این بررسی باعث میشود از صدمات احتمالی ناشی از اتفاقات معمول در این حرفه، مانند برقگرفتگی یا تنفس گازها و دودهای خطرناک، پیشگیری شود.

سازمان ایمنی و بهداشت کار (OSHA) قوانین و دستورالعصبی ویژهای برای انجام کارهای جوشکاری، برشکاری و لحیمکاری تعیین کرده است. آنچه در ادامه میآید، خلاصهای از مهمترین اصول ایمنی در جوشکاری بر پایه این مقررات است.
بیشتر بخوانید: دستکش جوشکاری چیست و چه ویژگی هایی باید داشته باشد؟ | معرفی انواع دستکش جوش کاری
1.تجهیزات مناسب
وسایل ایمنی اهمیت زیادی در پیشگیری از حوادث جوشکاری دارند. یک جوشکار ماهر همیشه پیش از آغاز کار، باید ابزار و وسایل محافظتی خود را چک کند.
حتی جوشکاران بسیار باتجربه نیز باید همیشه تجهیزات خود را از نظر فرسودگی و آسیبهای معمول، مثل سیمهای کهنه یا شلنگهای خراب، بررسی کنند؛ چون این موارد میتوانند باعث افزایش احتمال بروز حادثه شوند.

تجهیزات ایمنی فردی (یا همان PPE) در کار جوشکاری بسیار مهم هستند. اگر جوشکاران از این وسایل استفاده نکنند، ممکن است دچار آسیبهای جدی مانند صدمه به چشم، بریدگی، سوختگی یا حتی له شدن انگشتان دست و پا شوند. این تجهیزات برای پیشگیری از حوادث معمول در جوشکاری شامل موارد زیر است:
ماسکهای تنفسی یا دستگاههای مخصوص برای محافظت در برابر دود و بخارهای خطرناک
گوشی یا محافظ گوش؛ در صورتی که صدای محیط کار با دستگاه جوشکاری به طور میانگین بیش از ۸۵ دسیبل و به مدت هشت ساعت پیوسته باشد.
عینک ایمنی و کلاه مخصوص برای محافظت از چشمها و صورت
چکمه، دستکش و کفشهای چرمی برای محافظت در برابر گرما، پرتوها و شعله آتش
دستکشهای مقاوم در برابر جرقه و حرارت برای محافظت از دستها و قسمت زیر بازوها
پیراهن آستین بلند، شلوار بلند بدون سرآستین و پوششی که تا بالای مچ را بپوشاند
لباس مناسب عایق برای جلوگیری از برقگرفتگی
استفاده از نردههای حفاظتی، کمربند ایمنی، طناب نجات یا دیگر محافظها برای جلوگیری از سقوط در مواقعی که جوشکاری در ارتفاع انجام میشود.
2.محل جوشکاری
یک جوشکار پیش از آغاز به کار، باید محل جوشکاری و اطراف آن را به دقت بررسی کند. این بررسی شامل موارد زیر است:
– تمام وسایل یا موادی که ممکن است آتش بگیرند، باید حداقل ۱۰ متر از محل جوشکاری فاصله داشته باشند.
– فضای کار باید تمیز و منظم باشد. بینظمی و شلوغی محیط، یکی از دلایل رایج آتشسوزی یا انفجار در زمان جوشکاری است.
– پیش از شروع کار، باید از جای دقیق ابزارها و امکانات ایمنی آگاه بود. دانستن محل قرارگیری وسایل، هم ایمنی و هم سرعت کار را بالا میبرد؛ مانند محل خروجیهای اضطراری، کپسولهای آتشنشانی، دستگاه اعلام حریق، سطلهای شن و موارد مشابه.
بیشتر بخوانید: ۶ مورد از بهترین برند تجهیزات ایمنی در سال ۲۰۲۳
3.تهویه مناسب برای ایمنی جوشکاری
دود و گازهایی که هنگام جوشکاری ایجاد میشوند، دارای فلزات خطرناکی مثل آلومینیوم، بریلیم، آرسنیک، منگنز و سرب هستند. علاوه بر این، در فرآیند جوشکاری گازهایی مانند نیتروژن، دیاکسیدکربن، آرگون، مونوکسیدکربن و هیدروژن فلوراید نیز به وجود میآیند.
در صورت تماس طولانیمدت جوشکار با این دودها و گازها، ممکن است مشکلاتی مانند اختلال در تکلم و حرکت، بیماریهای ریوی و حتی سرطان ایجاد شود. به همین دلیل، وجود تهویه مناسب در محیط کار برای پاکسازی آلودگیهای هوا، جلوگیری از جمع شدن گازها یا بخارهای قابل اشتعال و همچنین پیشگیری از کمبود اکسیژن، اهمیت بسیار زیادی دارد.
سیستمهای تهویه یا اگزوز در محل جوشکاری باید طوری طراحی و تنظیم شوند که مقدار دود، گازها یا گرد و غبار سمی موجود در هوا از حد مجاز تعیین شده کمتر باشد.
4.محافظت در برابر آتشسوزی
در زمان جوشکاری، جرقههای پراکنده میتوانند به سرعت باعث آتشسوزی گردند. برای پیشگیری از خطرات ناشی از حرارت و جرقههای این کار، باید اقدامات ایمنی لازم انجام شود.

قوس جوشکاری حرارت بسیار زیادی تولید میکند که گاه به حدود ۱۰ هزار درجه فارنهایت میرسد و این گرما میتواند باعث آتشسوزی شود. جرقهها و پاششهای ناشی از قوس جوشکاری نیز میتوانند با مواد آتشزا در محیط کار برخورد کنند و این یکی از رایجترین دلایل آتشسوزی در حین انجام جوشکاری است.
5.ارزیابی ریسک برای ایمنی جوشکاری
به طور کلی هر کار و پروژهای بسته به ویژگیهای خود ممکن است خطرات خاصی به همراه داشته باشد؛ مثلاً ممکن است فرد در معرض بخارهای شیمیایی یا پرتوهای فرابنفش قرار گیرد. همچنین محیطی که جوشکاری در آن انجام میشود، ممکن است خطرات ویژهی همان منطقه را داشته باشد. بهترین کار این است که پیش از آغاز هر پروژه، خطرات احتمالی آن به دقت ارزیابی شود و قبل از شروع کار، ابزارها و راهکارهای لازم برای پیشگیری از این خطرات، فراهم گردد.
6.برچسبهای هشداردهنده و علامتهای اطلاعرسانی
پس از پایان کار جوشکاری، جوشکار باید قطعهای که هنوز داغ است را مشخص کند یا به روشی دیگر به همکاران اطلاع دهد که چه کاری انجام داده و در حین کار با چه مشکلات یا نواقصی مواجه شده است.
یک جوشکار خوب علاوه بر پیروی از قوانین ایمنی، باید نسبت به اطرافیان خود نیز احساس مسئولیت کند. اگر مورد ناایمنی را دیدید، حتماً آن را به اطلاع مسئولان برسانید. این کار به سود خود شما و تمام کسانی است که در آن محیط مشغول کار هستند. همچنین، اگر در حین انجام کار احساس خطر یا ناامنی کردید، باید موضوع را بلافاصله با سرپرست پروژه در میان بگذارید.
همچنین هر جوشکاری باید بتواند برچسبهای روی مواد و ابزارها را بخواند و در مورد این روشهای هشداردهی در تمام مراحل کار، آموزش لازم را دیده باشد.
7.رعایت دستورالعملها و استانداردها برای ایمنی جوشکاری
جوشکارانی که در کار خود بهترین هستند، همیشه دانش و مهارتهای خود را بهروز میکنند و از جدیدترین روشها و قوانین کاری با خبر میمانند. رعایت دستورالعملهای ایمنی که از سوی سازمانهای معتبر داخلی و خصوصی ارائه میشود، همواره به بهتر شدن کیفیت کار و تضمین ایمنی کمک میکند.

پیش از شروع هر کار جوشکاری، خوب است راهنمای همان کار خاص را بخوانید. ممکن است یک جوشکار با تجربه فکر کند به خاطر سابقهاش میداند چگونه کار را انجام دهد، اما مطالعه دستورالعملهای شرکت سازنده همیشه نکات تازهای دارد که میتواند کار را آسانتر و کمخطرتر کند.
8.سیم کشی و اتصالات مناسب
یک نکته مهم دیگر در استفاده از اینورتر، دقت به نحوه سیمکشی و اتصالات است. استفاده از سیمها و رابطهای مناسب، تأثیر زیادی در ایمن کار کردن دستگاه دارد. بهتر است قبل از نصب، دستورالعمل شرکت سازنده را با دقت مطالعه کنید و اتصالات را دقیقاً مطابق آن انجام دهید. همچنین همه سیمها باید به خوبی عایقبندی و محافظت شوند تا از تماس ناخواسته یا اتصالی جلوگیری شود.
9.تعمیر و نگهداری و بازرسی منظم
مراقبت درست و بازدیدهای دورهای از دستگاه، از اصلیترین موارد برای کار ایمن با اینورتر جوشکاری به شمار میرود. هر وسیلهی الکتریکی نیاز به چکآپ و نگهداری منظم دارد. قطعات و خود اینورتر را باید به طور مرتب بررسی کنید و در زمانهای معین آن را تمیز نمایید. همچنین مطمئن شوید که پیچها و اتصالات دستگاه سفت هستند و اثری از زنگزدگی یا آسیب در آنها دیده نمیشود.
10.حفاظت از اضافه بار
هماهنگی برق مصرفی با ولتاژ محل کار و اینورتر، نکتهای بسیار مهم است. اطمینان حاصل کنید که ولتاژ برقی که استفاده میکنید با دستگاه سازگار است. از وارد کردن بار بیش از حد به اینورتر پرهیز کنید. همچنین لازم است برای محافظت از اینورتر در برابر نوسانات برق، حتماً از تجهیزات حفاظتی مانند محافظها و کلیدهای قطعکننده مناسب استفاده نمایید.
11.اتصال به زمین و ارتینگ
دفترچه راهنمای دستگاههای اینورتر معمولاً مهمترین نکات ایمنی برای کار با این دستگاهها را بیان میکند. برای کاهش خطرات احتمالی، بهتر است طبق دستورالعمل همان دفترچه، سیستم ارت یا اتصال به زمین را به درستی انجام دهید. با رعایت این اصول ایمنی، میتوانید هنگام استفاده از اینورتر از یک منبع برق پایدار و ایمن بهرهمند شوید. همیشه به خاطر داشته باشید که در کار با وسایل برقی، ایمنی باید اولین اولویت شما باشد.
12.توان خروجی
قدرت دستگاه اینورتر جوشکاری با واحد آمپر سنجیده میشود. هرچه عدد آمپر دستگاه بالاتر باشد، میتوان قطعات فلزی کلفتتری را با آن جوش داد. بنابراین، انتخاب یک دستگاه با آمپر مناسب برای نوع کار شما بسیار اهمیت دارد.
13.چرخه عملکرد اینورتر جوشکاری
چرخه کاری یا زمان مجاز استفاده از یک دستگاه جوش اینورتر، به مدت زمانی گفته میشود که میتوانید بدون توقف از دستگاه کار بکشید، پیش از آنکه نیاز به خنک شدن داشته باشد. به عنوان نمونه، اگر چرخه کاری یک اینورتر ۵۰٪ باشد، به این معناست که میتوانید آن را به مدت ۳۰ دقیقه به طور پیوسته استفاده کنید. پس از این ۳۰ دقیقه، باید به دستگاه فرصت استراحت و خنک شدن بدهید. به زبان ساده، هرچه درصد چرخه کاری یک دستگاه بیشتر باشد، میتوانید مدت زمان طولانیتری بدون نگرانی از داغ شدن بیش از حد، از آن استفاده کنید. این نکتهای مهم است که هنگام خرید یک دستگاه جوش اینورتر باید به آن دقت کنید.
در اینورترهای جوش مدرن، معمولاً سیستمهای هشداردهنده و محافظتی وجود دارد که در صورت کارکرد تحت فشار بیش از حد، به طور خودکار دستگاه را خاموش میکنند. توان واقعی یک دستگاه جوش اینورتر ارتباط مستقیمی با چرخه کاری آن دارد. همچنین، اندازهگیری این چرخه کاری باید بر اساس یک جریان آمپر مشخص و در یک بازه زمانی معین انجام شود.
به طور خلاصه، چرخه کاری دستگاه جوش اینورتر نشان میدهد که دستگاه در یک بازه زمانی استاندارد (معمولاً ۱۰ دقیقه) چند دقیقه میتواند تحت یک جریان معین به طور مداوم کار کند.
14.قابل حمل بودن
سبک بودن و قابلیت جابهجایی آسان، یکی از مزایای ایمنی در کار با اینورترها محسوب میشود. اینورترهای جوشکاری معمولاً وزن کم و اندازههای جمعوجوری دارند و حمل آنها نسبت به دستگاههای جوشکاری معمولی سادهتر است. استفاده از این نوع اینورترها، جابهجایی را برای شما آسانتر کرده و به همین دلیل ایمنی و آرامش بیشتری در حین کار فراهم میکند.
15.شهرت برند
برای خرید دستگاه جوش اینورتر، حتماً آن را از فروشگاهها و نامهای تجاری معتبر تهیه کنید. کیفیت ساخت و روش تولید دستگاه، تأثیر زیادی بر رعایت ایمنی هنگام کار با آن دارد. در زمان انتخاب اینورتر جوشکاری از بین برندهای مختلف، میتوانید به این ویژگیها توجه کنید:
• کارایی سیستم خنککننده
• قابلیتهای محافظتی در برابر نوسان ولتاژ
• مقدار مصرف برق دستگاه
انواع اینورتر جوشکاری رونیکس
با تجهیزات رونیکس، جوشکاری ایمنتری را تجربه کنید
جوشکاری یک کار عملی است که اگر نکات ایمنی در آن رعایت نشود، میتواند بسیار پرخطر باشد. برای پیشگیری از حوادث و آسیبها، پیش از هر کاری باید آرامش خود را حفظ کنید و از نظر جسمی و ذهنی آماده باشید. علاوه بر رعایت تمامی اصول و دستورالعملهای ایمنی در جوشکاری، باید از ابزار و تجهیزات با کیفیت نیز استفاده کنید.
صنعت جوشکاری به دلیل پیشرفت فناوری، پیوسته در حال تغییر و بهبود است. سازندگان، تجهیزات جوشکاری جدید را بهروزرسانی میکنند و با رفع کاستیها، سعی در افزایش ایمنی این حرفه دارند.
رونیکس یک برند با نگاه جهانی و از بهترین تولیدکنندگان انواع تجهیزات ایمنی در ایران است. محصولات ایمنی متنوع این برند، مانند دیگر ابزارهای آن، با کیفیت بالا و مطابق با آخرین استانداردهای فناوری ساخته میشوند.
از جمله دیگر لوازم ایمنی ساخت برند رونیکس، میتوان به عینک ایمنی جوشکاری RH-9025 رونیکس اشاره کرد. استفاده از این عینک جوشکاری، از آسیبهای جدی ناشی از حرارت، اشعههای شدید فرابنفش و مادون قرمز و همچنین پرتاب ذرات ریز در حین عملیات جوشکاری و برش که ممکن است به چشم برسند، جلوگیری میکند.

عینک ایمنی پلیکربنات مدل RH-9025 ساخت رونیکس دارای لنز شفاف و مقاوم در برابر خط و خش است. این عینک از چشمها و حتی کنارههای صورت جوشکاران به خوبی مراقبت میکند.
رونیکس علاوه بر تولید لوازم ایمنی جوشکاری، تجهیزات مربوط به فرآیندهای صنعتی دیگر مانند برشکاری را نیز میسازد. به عنوان نمونه، دستکش ایمنی نیتریل مدل RH-9011 رونیکس که از جنس پلاستیک مقاوم تولید شده، از دستها در برابر بریدگی و تماس با اجسام تیز محافظت میکند.
شما میتوانید تجهیزات ایمنی جوشکاری رونیکس را با گارانتی معتبر رونیکس سرویس، از نمایندگیهای فروش این برند در سراسر ایران تهیه کنید. برای کسب اطلاعات بیشتر نیز میتوانید پرسشهای خود را در بخش نظرات با ما مطرح کنید.
سوالات متداول
برای ایمنی در هنگام جوشکاری باید از چه وسایلی استفاده کنیم؟ وسایل محافظتی مانند دستکش مخصوص، کلاه ایمنی، عینک جوشکاری، لباس کار مقاوم و… با توجه به نوع کار جوشکاری لازم است. بهتر است این وسایل از برندهای معتبر و با کیفیت انتخاب شوند تا از آسیبهای احتمالی پیشگیری شود.
کلاه ایمنی را از کجا تهیه کنیم؟ رونیکس انواع تجهیزات ایمنی از جمله دستکش، کلاه، عینک کار و عینک جوشکاری را با کیفیتی در سطح برندهای مطرح جهانی ارائه میدهد.
بهترین عینک جوشکاری کدام است؟ عینک ایمنی پلیکربنات RH-9025 از صدمات خطرناک ناشی از حرارت، اشعههای قوی فرابنفش و مادون قرمز و همچنین پرتاب ذرات ریز در حین جوشکاری و برش که ممکن است به چشم برخورد کنند، جلوگیری میکند. برای خرید این عینک رونیکس میتوانید به فروشگاههای ابزارفروشی در سراسر کشور مراجعه کنید.

