برودری دوزی که به آن گلدوزی انگلیسی هم میگویند، یک روش تزئین پارچه با سوزن و نخ است. این هنر زیبا برای اولین بار در زمان ملکه ویکتوریا در کشور انگلستان پدید آمد.
در این روش، با ایجاد برشها و سوراخهای کوچک و منظم روی پارچه، یک الگوی تکراری و زیبا شکل میگیرد. سپس لبههای این سوراخها با دوخت و گلدوزی، تزئین و محکم میشود.
از این پارچههای تزئینشده برای دوخت انواع لباسها مانند مانتو و بلوز و همچنین وسایل مختلف دیگر استفاده میکنند.
برودری دوزی چیست؟
برودری انگلیس، که نام فرانسوی آن به معنای “گلدوزی انگلیسی” است، یک هنر تزئینی زیبا محسوب میشود. در این روش، با ترکیب هنر برش و دوخت، طرحهای ظریف و زیبایی روی پارچه ایجاد میکنند. نتیجه کار، پارچهای است که برای لباسهای زنانه و ظریف، گزینهای بسیار مناسب و جذاب به شمار میآید.
به زبان سادهتر، برودری دوزی روشی از گلدوزی است که در آن، نقشهای کوچک و دقیق روی پارچههای نازک و سبک پیاده میشود. این طرحها ابتدا روی پارچه برش داده میشوند و سپس با کمک کوکهای گلدوزی، تزئین و کامل میگردند.
معمولاً این نوع گلدوزی روی پارچههای ساده و روشن از جنس پنبه یا کتان انجام میشود. دلیل این کار، ایجاد یک تضاد و جلوه چشمگیر بین طرحهای گلدوزی شده و رنگ ساده پارچه است.

تاریخچه هنر Broderie anglaise
در مورد نقطه شروع اصلی هنر برودری دوزی، نظرات متفاوتی وجود دارد. بعضی از کارشناسان فکر میکنند که این هنر برای اولین بار در بریتانیا به وجود آمده، در حالی که برخی دیگر، اسپانیا و ایتالیا را خاستگاه اصلی آن میدانند. اما با نگاه به بیشتر منابع معتبر، میتوان گفت این هنر باستانی در سده شانزدهم میلادی از انگلستان آغاز شده و گسترش آن هم به دوره ملکه ویکتوریا در همان کشور برمیگردد.
تعدادی از تاریخدانان بر این باورند که Broderie anglaise از طرحهای برشخورده دوره رنسانس ایتالیا الهام گرفته که در آن بخشهایی از پارچه را میبریدند تا حالتی شبیه توری ایجاد شود. از سوی دیگر، بعضی دیگر اعتقاد دارند این هنر تحت تأثیر روشهای گلدوزی خاورمیانه و آسیا قرار گرفته که در طول جنگهای صلیبی به اروپا راه یافته است.
فارغ از این که شروع آن از کجا بوده، برودری دوزی به سرعت در سده نوزدهم در انگلستان همهگیر شد؛ مخصوصاً در بین زنانی که به دنبال راهی برای نشان دادن خلاقیت و شخصیت خود از طریق کارهای دستی بودند. بسیاری از آنان طرحهای ظریف و پیچیدهای روی لباسهای خود اجرا میکردند و از این روش برای تزیین وسایل خانه مثل رومیزی، پرده و روتختی نیز استفاده میبردند.
در میانههای سده نوزدهم، Broderie anglaise به نمادی از زیبایی و هنر تبدیل شد؛ آنقتی که این هنر جذاب، معمولاً در لباسها و کالاهای گرانقیمت به کار میرفت. به ویژه، چارلز فردریک ورث، طراح مشهور مد، که از این روش در بسیاری از لباسهای مجلسی و شب شیک و استادانه خود استفاده میکرد، نقش زیادی در معروف شدن آن داشت.
برودری دوزی در طول سده بیستم نیز همچنان پرطرفدار ماند و اغلب برای خلق سبکهای ظریف و زنانه در پوشاک استفاده میشد. امروزه هم این روش همچنان نزد دوستداران سوزندوزی از محبوبیت زیادی برخوردار است و برای دوخت انواع لباس و تزیینات خانه کاربرد دارد.
وسایل برودری دوزی
وسایل مورد نیاز برای برودری دوزی در واقع همان ابزارهای معمولی گلدوزی و خیاطی هستند که بیشتر هنرمندان با آنها آشنا هستند. در ادامه، فهرستی از مهمترین وسایلی که برای انجام یک پروژه برودری دوزی لازم دارید، آورده شده است:
– **نخ گلدوزی**: برای دوختهای تزئینی روی پارچه به نخ گلدوزی نیاز خواهید داشت.
– **سوزن**: سوزن مخصوص گلدوزی هم یکی از ابزارهای ضروری برای انجام دوختهاست.
– **پارچه برودری دوزی**: پارچه، همان سطح اصلی است که طرحهای برودری روی آن اجرا میشود.
– **کارگاه گلدوزی**: برای این که پارچه در طول کار ثابت و محکم بماند، استفاده از یک کارگاه گلدوزی لازم است.
– **سوزن پانچ**: در پروژههای برودری دوزی، از این سوزن برای ایجاد سوراخهای ریز روی پارچه استفاده میشود.
– **قیچی گلدوزی**: برای بریدن نخها در طول کار، یک قیچی ظریف گلدوزی مورد نیاز است.
– **چرخ خیاطی**: اگر بخواهید برودری دوزی را با چرخ خیاطی انجام دهید (روش ماشینی)، باید یک چرخ خیاطی مجهز به لوازم مخصوص داشته باشید.

پارچه برودری دوزی
پارچه برودری دوزی، همان پارچهای است که در هنر برودری آنگله (Broderie anglaise) بهدست میآید. در نهایت از این پارچه برای دوخت لباسهای مختلف و همچنین وسایل تزئینی خانه استفاده میشود.
این پارچه معمولاً نازک و سبک است و بیشتر از جنس پنبه یا کتان تهیه میشود. در بازار ایران، گاهی بهاشتباه به آن پارچه خامهدوزی هم میگویند. اما خامهدوزی در واقع یک روش گلدوزی اصیل و قدیمی ایرانی است که با هنر برودری آنگله تفاوت کامل دارد.
روی این پارچه، سوراخهای کوچک و طرحهای تکراری دیده میشود که ظاهری شبیه به تور به آن میدهند. این طرحها معمولاً شامل شکل گل، برگ یا نقشهای هندسی هستند.
بعد از ایجاد این سوراخها روی پارچه، لبههای آنها با دوختهای گلدوزی تزئین میشوند. این کار باعث میشود بافت پارچه برجسته شود و ظاهری زیبا و جذاب پیدا کند.
پارچه برودری دوزی بیشتر در رنگهای روشن مثل سفید و کرم و همچنین رنگهایی مانند صورتی، آبی و سبز موجود است. این پارچه در اندازههای مختلف و با وزنهای گوناگون تولید میشود و برای کارهای مختلفی قابل استفاده است.
انواع پارچه برودری دوزی
پارچههای برودری دوزی در دو نوع موجود هستند: نوع اول که قبلاً گلدوزی شده و آماده است، و نوع دوم که ساده و بدون گلدوزی میباشد.
پارچههای بدون گلدوزی، سوراخها و طرحهایی دارند که هنوز پر نشدهاند. اگر این نوع پارچه را بخرید، میتوانید به دلخواه خود و با کمک دست یا چرخ خیاطی، آن را گلدوزی کنید.
در مقابل، پارچههای گلدوزی شده، کاملاً آماده و زیبا هستند و میتوانید بلافاصله از آنها برای دوخت لباس یا وسایل دیگر استفاده کنید.
به همین دلیل، معمولاً قیمت پارچههای گلدوزی شده بیشتر از نوع ساده و بدون گلدوزی است.
برودری دوزی با دست
در گلدوزی با دست، همانطور که از اسمش مشخص است، طرحها با سوزن و نخ و به صورت دستی روی پارچه دوخته میشوند.
مزیت این روش، دقت و کنترل بالای فرد روی کار است که باعث میشود طرحهای ظریف و پرجزئیات به راحتی اجرا شوند.
اما از طرفی، گلدوزی با دست ممکن است زمان زیادی بگیرد و برای کارهای خیلی بزرگ، گزینهی مناسبی نباشد.

برودری دوزی با چرخ خیاطی
گلدوزی انگلیسی با کمک چرخهای خیاطی مخصوص نیز انجام میشود. در این روش، سوراخ کردن و برش دادن پارچه و همچنین دوخت طرحهای گلدوزی روی قسمتهای برشخورده، همگی با استفاده از همین چرخهای ویژه انجام میگیرد.
مزیت اصلی گلدوزی با چرخ خیاطی، سرعت بسیار بالای آن در مقایسه با روش سنتی و دستی است. همین سرعت بالا، باعث میشود این روش برای کارهای بزرگتر گزینهای مناسب و کاربردی باشد. اما در مقابل، ممکن است دقت و ظرافت کار به پای گلدوزی دستی نرسد و طرح نهایی، حال و هوای ماشینی و یکنواختی داشته باشد.
در نهایت، این که کدام روش را انتخاب کنیم—دستی یا ماشینی—کاملاً بستگی به نوع کاری دارد که میخواهیم انجام دهیم.

برودری دوزی روی لباس
پارچههای برودری دوزی شده، برای دوختن انواع لباس، وسایل تزئینی و لوازم دکور خانه کاربرد دارند. از این روش سوزندوزی زیبا میتوان برای تزئین بخشهای مختلف لباس مثل یقه، سرآستین و لبهها نیز استفاده کرد.
این پارچه به خاطر زیبایی و ظرافتی که دارد، گزینه بسیار مناسبی برای دوخت لباسهای مجلسی و شیک زنانه است. علاوه بر این، به دلیل سبکی، نازکی و حالت توریمانند این پارچه، برای دوخت لباسهای تابستانی نیز ایدهآل است.
کاربرد برودری دوزی
محصولات زیادی هستند که با هنر برودری دوزی تزئین و زیبا میشوند. از جمله این کالاها میتوان به این موارد اشاره کرد:
پیراهن و بلوز زنانه
مانتو
دامن
شلوار و شلوارک
کیف
کلاه
کفش
رومیزی
رو تختی
رو بالشی
دستمال
دستمال سفره
پرده
ملحفه

برودری دوزی روی مانتو
یکی از شناختهشدهترین و پرطرفدارترین محصولاتی که در ایران با پارچههای برودری دوزی تولید میشود، مانتو است.
پارچه برودری به دلیل ظاهر زیبا، ظریف و زنانهای که دارد، انتخاب بسیار مناسبی برای دوخت مانتو محسوب میشود.
برای تهیه مانتو میتوان از پارچه کاملاً برودریدوزیشده استفاده کرد، یا فقط بخشهایی از مانتو را با این تکنیک تزیین نمود؛ مثل لبههای پایین و کناری، یقه، سرآستین و جیبها.
علاوه بر این، برای هماهنگی بیشتر بین مانتو و شلوار، میتوان از برودری دوزی در دوخت شلوار نیز استفاده کرد.
سوالات متداول
1- مهمترین وسایل برودری دوزی چه چیزهایی هستند؟
نخ گلدوزی، سوزن، پارچه، کارگاه گلدوزی، سوزن پانچ، قیچی گلدوزی و چره خیاطی (برای پروژه های ماشینی)
2- با استفاده از برودری دوزی چه محصولاتی می توان تولید کرد؟
انواع لباس ها، نظیر لباس های ظریف زنانه، لباس های تابستانی و وسایل دکوراتیو منزل.
3- خاستگاه هنر برودری دوزی کجاست؟
پیدایش این هنر به قرن 16 میلادی در انگلستان و رواج آن نیز به قرن 19 میلادی در همین کشور مربوط است.
{
“@context”: “https://schema.org”,
“@type”: “FAQPage”,
“mainEntity”: [{
“@type”: “Question”,
“name”: “مهمترین وسایل برودری دوزی چه چیزهایی هستند؟”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “نخ گلدوزی، سوزن، پارچه، کارگاه گلدوزی، سوزن پانچ، قیچی گلدوزی و چره خیاطی (برای پروژه های ماشینی)”
}
},{
“@type”: “Question”,
“name”: “با استفاده از برودری دوزی چه محصولاتی می توان تولید کرد؟”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “انواع لباس ها، نظیر لباس های ظریف زنانه، لباس های تابستانی و وسایل دکوراتیو منزل.”
}
},{
“@type”: “Question”,
“name”: “خاستگاه هنر برودری دوزی کجاست؟”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “پیدایش این هنر به قرن 16 میلادی در انگلستان و رواج آن نیز به قرن 19 میلادی در همین کشور مربوط است.”
}
}]
}

