فیلم «تلماسه» بر پایهٔ رمانی نوشتهٔ فرانک هربرت ساخته شده است. این کتاب، یکی از مشهورترین و پرماجراترین داستانهای علمی–تخیلی به شمار میرود که با دقت و جزئیات بسیار بالایی نوشته شده است. بسیاری معتقدند به خاطر گستردگی و پیچیدگیهای داستان، ساختن فیلمی بر اساس آن تقریباً غیرممکن است و هر تلاشی تا به حال با شکست روبهرو شده است.
در سال ۱۹۸۴، دیوید لینچ کوشید تا فیلمی از این کتاب بسازد، اما نتیجه چنان شد که امروزه آن را بدترین فیلم در کارنامهٔ او میدانند.
حالا پس از بیش از سی سال، دنیس ویلنوو که خود شیفتهٔ این رمان است، دست به کار شده تا یک اقتباس سینمایی تازه از آن ارائه دهد؛ هم به عشقش به این داستان جامهٔ عمل بپوشاند و هم اثر ناامیدکنندهٔ لینچ را به فراموشی بسپارد.
«تلماسه» داستان خاندان آتریدیز را روایت میکند که رهبری آنان بر عهدهٔ دوک (با بازی اسکار آیزاک) است. امپراتور به این خانواده دستور میدهد تا به سرزمین خشک و بیآب آراکیس بروند و اوضاع آنجا را مرتب کنند. پسر دوک (با بازی تیموتی شالامی) که هر شب با کابوسهای عجیبی درگیر است، در این سفر پدر را همراهی میکند. اما شرایط در آن سرزمین شنزاری و مرگبار، به شکلی غیرمنتظره پیش میرود و…
اگر سوالاتی دارید، مقاله نقد و بررسی بازی استارفیلد (Starfield) به شما کمک خواهد کرد.
مقاله نقد و بررسی فیلم مصلحت منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
در صورت علاقهمندی، مطلب نشریه والچر: استودیوها به منتقدان «Rotten Tomatoes» برای نقد مثبت پول می دهند! را از دست ندهید.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در نقد فیلم The Unbearable Weight of Massive Talent پیدا کنید.
در این مقاله نقد فیلم Doctor Strange in the Multiverse of Madness اطلاعات مفیدی آمده است.
مقاله نقد و بررسی فیلم ادینگتون (Eddington) حاوی اطلاعات جامعی است.

دنی ویلنوو در فیلمی که از کتاب فرانک هربرت ساخته، راه میانهای را انتخاب کرده و سعی نکرده همه جزئیات داستان را عیناً به تصویر بکشد. تجربه قبلی دیوید لینچ در ساختن فیلم از همین رمان نشان داده بود که انتقال دنیای پیچیده «Dune» به سینما کار بسیار دشواری است. در واقع، بسیاری از بخشهای کتاب آنقدر وابسته به فضای نوشتاری هستند که اگر میخواست همه آنها در فیلم گنجانده شود، احتمالاً نتیجه چندان رضایتبخش نبود. به همین خاطر، ویلنوو بخشهایی از کتاب را حذف کرد تا روایت سادهتر و روانتری داشته باشد؛ انتخابی که هم مزایا و هم کاستیهای خود را به همراه داشت.
مقاله نقد و بررسی انیمیشن بچه رئیس 2 (The Boss Baby: Family Business) حاوی اطلاعات جامعی است.
فیلمنامه «Dune» با وجود این حذفها، همچنان پر از اطلاعاتی است که به صورت گفتوگو و گاهی ناقص به بیننده منتقل میشود. متأسفانه، حجم این اطلاعات در نیمه اول فیلم آنقدر زیاد است که فرصتی برای پرداخت عمیق به آنها باقی نمیماند. در فیلم گفته میشود که برای درک کامل ماجرا باید منتظر قسمت دوم بود، اما این توجیه به تنهایی برای گنگ بودن برخی بخشهای داستان کافی نیست. این کاستیها باعث شده ارتباط بین شخصیتها به خوبی شکل نگیرد و گاهی رفتار و انتخابهای آنها غیرمنطقی به نظر برسد.

با این حال، باید پذیرفت که فیلم «Dune» در نهایت توانسته دنیای پیچیدهی خلقشده توسط فرانک هربرت را با موفقیت به پرده سینما بیاورد و به آن حال و هوایی سینمایی ببخشد. بسیاری از کارگردانان بر این باور بودند که ساختن نسخه سینمایی از این اثر غیرممکن است و به اصل داستان لطمه خواهد زد. اما دنی ویلنوو با درایت و خلاقیت، این جهان گسترده و پیچیده را مهار کرد و آن را در قالب یک روایت حماسی به تماشاگران ارائه داد. در این داستان، دیگر خبری از نبردهای پیشرفته تکنولوژیکی نیست و به جای آن، دنیای پسا-آخرالزمانی به شکل کشمکشی سنتی بر سر آب و سلطه مذهب برای کنترل مردم به تصویر کشیده شده است. ویلنوو در این مسیر، حتی اشارههای مستقیمی به امام دوازدهم شیعیان کرده و چندین بار از عبارت «لسانالغیب» استفاده کرده است. در یکی از صحنههای فیلم، هنگامی که پل در حال تماشای سرنوشت مبهم خود است، زنی که عاشق اوست، به زندگی او پایان میدهد. این اتفاق شاید بیارتباط به برخی روایتهای مذهبی درباره شهادت امام زمان (ع) به دست زنی به نام سعیده نباشد (اگرچه نمیتوان با قطعیت چنین ارتباطی را برای فیلم تأیید کرد، اما با توجه به اشارههای مکرر به نجاتبخش در باور مسلمانان، این فرضیه نیز میتواند مطرح شود).
«Dune» از نظر فنی اثری تحسینبرانگیز است که مخصوص تماشا در سالن سینما خلق شده. سازندگان فیلم قبلاً هم اعلام کرده بودند که «تلماسه» را باید روی پرده بزرگ سینما دید و به نظر میرسد این حرف کاملاً درست باشد. استفاده از لوکیشنهای طبیعی در کنار طراحی صحنه و جلوههای ویژه خارقالعاده، «تلماسه» را به تجربهای دیدنی تبدیل کرده که بخشی از لذت تماشای آن در سالنهای سینما کامل میشود؛ هرچند که اکنون ما از این فرصت محرومیم. موسیقی متن فیلم نیز که ساخته هانس زیمر است، از دیگر نقاط قوت فیلم به شمار میرود و به خوبی توانسته احساس و فضای صحنهها را به مخاطب منتقل کند.
اگر سوالاتی دارید، مقاله نقد و بررسی فیلم فلش (The Flash) به شما کمک خواهد کرد.

در زمینه بازیگری، فیلم «تلماسه» به طور کلی موفقیت چشمگیری ندارد، با این حال اغلب بازیگران آن عملکرد یکدست و قابل قبولی ارائه کردهاند. تیموتی شالامی، که نقش اصلی را بر عهده دارد، تا حد زیادی از عهده وظیفه خود برآمده و بیننده را با بازی خود همراه میکند. بازیگران سرشناسی همچون اسکار ایزاک، خاویر باردم و جیسون موموآ نیز در این فیلم حاضرند و هر یک به نوبه خود نقشآفرینی خوبی داشتهاند.
فیلم «Dune» به کارگردانی دنی ویلنوو، با وجود صحنههای دیدنی و جذاب، هنوز آنقدر کامل نیست که یک اثر ماندگار و بینقص محسوب شود. هرچند ویلنوو این بار روایت منسجمتر و پالودهتری از رمان «تلماسه» را به پرده سینما آورده، اما همچنان ضعفهای روایی کوچک و بزرگ در آن دیده میشود؛ حتی با این که فیلم بر ساخت قسمت دوم تأکید دارد و میکوشد با اشاره به ادامه داستان، برخی از این کاستیها را توجیه کند.
برای گسترش دانش خود، مقاله نقد و بررسی فیلم سوپرمن (Superman) را مطالعه کنید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله نقد و بررسی فیلم استروید سیتی (Asteroid City) را مطالعه کنید.

منتقد: میثم کرامی
این نوشته به طور ویژه برای وبسایت «مووی مگ» تهیه شده است. کپیبرداری از این مطلب بدون اشاره به نام منبع و سایت مووی مگ، مجاز نیست و پیگرد قانونی خواهد داشت.
توصیه میکنیم این مطلب نقد و بررسی فیلم زالاوا را حتماً بخوانید.
ما را در صفحه اینستاگرام مووی مگ دنبال کنید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه نقد و بررسی فیلم خالق (The Creator).
برای گسترش دانش خود، مقاله نقد و بررسی فیلم شادروان را مطالعه کنید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، نقد و بررسی فیلم جنون را از دست ندهید.
برای یادگیری پیشرفته، به نقد و بررسی سریال دفتر یادداشت مراجعه کنید.
مقاله نقد و بررسی فیلم بیوه سیاه (Black Widow) منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه از پول گرفتن منتقدان خارجی برای نوشتن نقد تا فحاشی ربات ها به مهران رجبی! / زرین سینمایی هفته (244).

