خلاصه داستان «نگهبان شب»:
یک پسر جوان از یک شهر دیگر برای پیدا کردن شغل به تهران آمد. پس از جستجوی زیاد، در نهایت به عنوان نگهبان یک ساختمان نیمهکاره مشغول به کار شد. همین شغل ساده، باعث شد ماجراهای تازهای برایش پیش بیاید که زندگی او را به کلی تغییر داد و…
توصیه میشود به مطالعه مقاله نقد و بررسی فیلم صاحبان ( The Owners ) ادامه دهید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله نقد و بررسی انیمیشن Inside Out 2 را مطالعه کنید.
کارگردان:
رضا میرکریمی یکی از بزرگترین کارگردانهای سینمای ایران بعد از انقلاب است. او در طول فعالیت هنری خود فیلمهای ماندگار و پرفروشی ساخته که از معروفترین آنها میتوان به «یه حبه قند»، «خیلی دور، خیلی نزدیک» و «به همین سادگی» اشاره کرد.
نقد فیلم «نگهبان شب»:
فیلم تازه رضا میرکریمی همان درونمایههای همیشگی کارهایش را دارد. او در فیلمهایش داستانهایی ساده با شخصیتهایی کاملاً ایرانی میسازد که معمولاً مورد استقبال مردم هم قرار میگیرد. «نگهبان شب» هم بر پایه همان دیدگاههای ثابت میرکریمی ساخته شده است. در این فیلم نیز قهرمان داستان، فردی ساده و باورپذیر است؛ کسی که به آسانی تحت تأثیر حرف دیگران قرار میگیرد و حتی در شرایط سخت زندگی، بدون فکر کردن زیاد، ازدواج میکند.
سادگی فیلم در روایت داستان و شخصیتهای فرعی آن هم دیده میشود. این شخصیتها از پیچیدگی خاصی برخوردار نیستند و به همین دلیل، بیننده ایرانی به سادگی با آنها احساس نزدیکی میکند. یکی از بخشهای گیرای فیلم، رابطه میان رسول و پدر همسرش است. در این بخش، ویژگیهای اخلاقی و رفتاری این دو نفر به گونهای طراحی شده که در طول داستان، یکدیگر را به خوبی کامل میکنند.
در این ترکیب، رسول جوانی بیآلایش و کمتجربه در کنار پیرمردی قرار میگیرد که دنیایی از تجربه دارد؛ اما در عین حال، با بیماری فراموشی دست و پنجه نرم میکند. فیلمساز با زیرکی این بیماری را به شخصیت او افزوده تا بتواند گذشته و سبک زندگی این فرد را در میان موقعیتهای مبهم گذشته و حال به تصویر بکشد. در این مسیر، رسول رفتهرفته به مردی با تجربه تبدیل میشود، در حالی که پدر همسرش به تدریج به سوی فراموشی و تاریکی پیش میرود.
یکی از نکات قوت فیلم «نگهبان شب»، شخصیتهای دوستداشتنی آن است؛ اما این شخصیتها بینقص و کامل نیستند. برای مثال، فرآیند عاشق شدن رسول در فیلم، بسیار سریع و تا حدی غیرمنطقی به نظر میرسد. حتی رفتارهای او در طول داستان، به ویژه هنگام انتخاب همسر و پیروی از پیشنهاد یک پیرمرد، کمی شتابزده است و شباهت چندانی به رفتارهای معمول افراد در جامعه امروز ندارد.
توصیه میکنیم این مطلب نقد و بررسی فیلم بنفشه آفریقایی را حتماً بخوانید.
در صورت علاقهمندی، مطلب نقد و بررسی فیلم هتل را از دست ندهید.
رابطه رسول و همسرش نیز در فیلم، علاوه بر نشاندادن صمیمت ساده میان آنها، نقش محرک چندانی در پیشبرد داستان ندارد و به رشد و عمقبخشی به شخصیتها کمکی نمیکند. شاید بهتر بود شخصیت همسر، که مشکل شنوایی دارد، نقش پررنگتری در قصه ایفا میکرد تا بتوان رشد و بلوغ هر دو شخصیت را در طول فیلم بهتر مشاهده کرد. اما متأسفانه این اتفاق نیفتاده و صحنههای مشترک آنها، بیشتر شبیه به dialogues و روابط معمول زوجهای جوان در سینمای ایران است. با این حال، بازی خوب تورج الوند و لیلا مرزبان، جذابیت ویژهای به این صحنهها بخشیده است.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً نقد و بررسی فیلم مولان (Mulan) را بخوانید.
(این بخش پایان فیلم را فاش میکند) در صحنه پایانی فیلم، که قرار است حس آزادی و بلوغ شخصیت اصلی را به مخاطب منتقل کند، ضعفهای بخشهای قبلی فیلم خود را نشان میدهد. در این صحنه، رسول باید پس از تمام تجربههای سخت، ترسها و محافظهکاریهایش را کنار بگذارد و با پرواز کردن، فصل تازهای از زندگی را آغاز کند و همزمان، عذاب وجدان پدر همسرش را نیز کاهش دهد. هرچند این صحنه در اصل، ایده زیبایی دارد، اما به دلیل اینکه ترسهای رسول در بخشهای پیشین به خوبی بررسی نشده، پایانبندی فیلم آن تأثیر عاطفی مورد انتظار را ایجاد نمیکند.
با این وجود، علیرغم کاستیهای موجود، تماشای فیلم جدید رضا میرکریمی مانند آثار قبلی او، میتواند برای مخاطب ایرانی رضایتبخش باشد. البته «نگهبان شب» در مقایسه با بهترین فیلمهای این کارگردان، جایگاه بالایی ندارد؛ اما همان صمیمیت و سادگی شخصیتها، مهمترین عاملی است که مخاطب را با فیلم همراه میکند. این ویژگی، همان نقطه قوت اصلی بیشتر آثار میرکریمی تا امروز بوده است.
امتیاز: ۶ از ۱۰
نویسنده نقد: میثم کریمی
در این مقاله نقد و بررسی سریال داریوش اطلاعات مفیدی آمده است.
