روش دوخت طرح روی لباسهای مختلف، کاملاً به جنس و نوع پارچه بستگی دارد. پارچهها ممکن است کشی، ساده، نازک یا کلفت باشند. هر کدام از این جنسها، روی روش کار و شیوهای که انتخاب میکنید تأثیر میگذارند. اما پیش از شروع، باید ابزار لازم را آماده کنید و با نکات کلیدی این کار آشنا شوید. در ادامه این مطلب، همراه ما باشید.
وسایل مورد نیاز برای گلدوزی روی لباس
برای شروع این کاردستی، وسایلی که لازم دارید را در ادامه برایتان آوردهایم:
**لباس:**
یک لباس مناسب برای گلدوزی انتخاب کنید. دقت کنید که اگر لباس کشی است، از قبل مشخص باشد.
**نخ گلدوزی دمسه (DMC):**
کیفیت نخ بسیار مهم است. یک نخ خوب باید دو ویژگی داشته باشد:
– پس از استفاده روی لباس، رنگ ندهد.
– موقع شستشو جمع نشود یا تغییر شکل ندهد.
**سوزن گلدوزی:**
به یک سوزن بلند و نازک نیاز دارید تا وقتی کار میکنید، سوراخهای بزرگ روی لباس ایجاد نشود. سوزن مخصوص گلدوزی کمک میکند تا دوخت شما تمیز و محکم باشد.
**ابزار انتقال طرح:**
برای انتقال طرح روی پارچه میتوانید از میز نور یا پد مخصوص این کار استفاده کنید.
**سایر لوازم:**
– خودکار حرارتی
– کارگاه گلدوزی (قاب گلدوزی)
– قیچی مخصوص گلدوزی
– طرحی که میخواهید روی لباس دوخته شود
تمام این وسایل را میتوانید به راحتی و با قیمت مناسب از فروشگاه اینترنتی هنری، از هر نقطهای از ایران خریداری کنید.
نکات مهم قبل از شروع آموزش گلدوزی لباس با دست
چند نکته ضروری قبل از شروع گلدوزی روی لباس:
اگر لباس شما کشدار است، بهتر است از حلقه گلدوزی یا هر وسیلهای که پارچه را سفت میکند استفاده نکنید. چون وقتی لباس را از حلقه خارج کنید، طرح به دلیل کشسانی پارچه جمع میشود و شکل خود را از دست میدهد.
اگر پارچه کشی است، هنگام دوخت آن را زیاد نکشید تا روی سطح پارچه حباب یا برآمدگی ایجاد نشود.
حتماً نخها را با گرههای محکم ببندید تا بعد از شستشو از کار جدا نشوند.
هرگز لباس گلدوزی شده را خشک نکنید.
سعی کنید لباس را در دمای کمتر از ۴۰ درجه بشویید تا رنگ نخها ثابت بماند و کارتان خراب نشود.
اگر تازه شروع به گلدوزی کردهاید، بهترین انتخاب برای شما یک پیراهن ساده و بدون کش است. چون میتوانید از حلقه گلدوزی استفاده کنید و کار برایتان راحتتر و دقیقتر پیش میرود.
حتماً قبل از گلدوزی، لباس را یک بار بشویید تا اگر رنگ دارد، قبل از دوخت ثابت شود و بعداً لباس رنگ پس ندهد.
روی لباس سفید میتوانید از نخهای تیره هم استفاده کنید، به شرطی که نخها باکیفیت باشند و رنگ ندهند. یک راه ساده برای اطمینان از ثبات رنگ نخها این است که قبل از استفاده، آنها را بجوشانید. با این کار اگر قرار باشد رنگ بدهند یا چروک شوند، قبل از دوخت متوجه میشوید و از خراب شدن کار در لباسشویی جلوگیری میکنید.
روش های انتقال طرح گلدوزی روی لباس ساده
برای این مرحله که باید نقش و طرح را روی پارچه منتقل کنیم، چند روش مختلف وجود دارد. در ادامه این راهها را با هم مرور میکنیم.
استفاده از پد انتقال طرح
برای دوخت طرح روی لباسهای کشی، بهتر است از پد مخصوص استفاده کنید. پد به عنوان یک نگهدارنده موقت عمل میکند و هنگام دوخت، پارچه را ثابت نگه میدارد. وقتی کار دوخت تمام شد و لباس را شستید، پد در آب حل میشود و هیچ اثری از آن باقی نمیماند. در نهایت، کار دوخت شما تمیز و زیبا به نظر میرسد.
روش استفاده از پد به این شکل است: اول طرح مورد نظر خود را روی پد میکشید، سپس پد را روی قسمتی از لباس که میخواهید بدوزید، قرار میدهید. میتوانید از حلقه گلدوزی استفاده کنید یا بدون آن کار کنید. بعد از اینکه دوخت آن قسمت تمام شد، لباس را در یک ظرف آب با دمای حدود ۳۰ درجه سانتیگراد قرار دهید و نتیجه زیبا را ببینید.
در ویدیوی زیر میتوانید نحوه انتقال طرح با پد را مشاهده کنید:
{
“@context”: “https://schema.org”,
“@type”: “VideoObject”,
“name”: “آموزش استفاده از پد مخصوص انتقال طرح در گلدوزی روی لباس”,
“description”: “آموزش گلدوزی روی لباس با استفاده از پد انتقال طرح و نحوه کار با پد لای آبشور”,
“thumbnailUrl”: “https://f.honari.com/blogfiles/wp-content/uploads/2018/04/Floral-Embroidery-on-Collar.jpg”,
“uploadDate”: “2021-10-20”,
“duration”: “PT0M30S”,
“embedUrl”: “https://www.aparat.com/v/kfGPW”
}
استفاده از خودکار حرارتی
وقتی لباس روشنی میپوشید، این روش خیلی به کار میآید. در این حالت، طرح را زیر لباس قرار میدهید و با یک خودکار حرارتی خطوط آن را دنبال میکنید. بهتر است با آرامش و تمرکز بالا طرح را منتقل کنید. فقط یک نکته مهم وجود دارد: تا وقتی دوخت تمام نشده، نباید پارچه خیس شود تا اثر خودکار باقی بماند. بعد از اتمام کار، با شستن لباس، این خطوط به راحتی در آب از بین میروند.
استفاده از میز نور
مقصود ما از میز نور، فقط خرید دستگاههای آماده موجود در بازار نیست. اصلاً اینطور نیست! شما میتوانید از هر چیزی که نور مناسبی دارد استفاده کنید؛ از پنجره اتاق گرفته تا صفحه تبلت یا موبایل. تنها چیزی که نیاز دارید، یک منبع نور و یک سطح شفاف است که طرح از پشت آن مشخص شود.
در این روش هم باید از لباسهای رنگروشن استفاده کنید.
روش کار به این صورت است: طرح را روی پنجره، تبلت یا میز نور قرار میدهید، سپس لباس را روی آن میگذارید و با خودکار حرارتی شروع به کشیدن خطوطی میکنید که از زیر لباس دیده میشود. اگر در طراحی مهارت دارید، میتوانید خودکار حرارتی را بردارید و بدون الگو، مستقیماً روی لباس طرح بکشید. این کار هم دستتان را آزاد میگذارد، هم بسیار سرگرمکننده است.
مراحل گلدوزی ساده روی لباس
حالا که همه وسایل لازم را آماده کردهاید و نکات مهم قبل از شروع کار را هم یاد گرفتهاید، برویم سراغ یادگیری گلدوزی با دست روی لباس.
این آموزش به صورت گام به گام و همراه با عکسهای راهنما ارائه شده تا به راحتی بتوانید آن را دنبال کنید.
گلدوزی روی لباس: مرحله اول
یکی از راههایی که قبلاً توضیح دادیم را انتخاب کنید و طرح مورد نظرتان را روی لباس منتقل نمایید.
گلدوزی روی لباس: مرحله دوم
اگر به میله آویز لباس دسترسی دارید، میتوانید لباسها را روی آن آویزان کنید. (البته اگر میله آویز ندارید هم میتوانید این کار را انجام دهید).
گلدوزی روی لباس: مرحله سوم
برای اینکه متوجه شوید از کدام سمت باید دوختن را آغاز کنید، فرض کنید دارید همان خط را با خودکار یا مداد روی کاغذ رسم میکنید. در این صورت، تشخیص جهت دوخت برایتان بسیار آسانتر خواهد شد. در واقع، همان جهتی که هنگام کشیدن خط در نظر میگیرید، دقیقاً همان مسیری است که باید با نخ دنبال کنید و این کار را بسیار ساده میکند.
گلدوزی روی لباس: مرحله چهارم
یادتون باشه که گرهها پشت کار قایم میشن، برای همین سوزن رو از پشت و از وسط گل رد کنید و بعد به سمت گلبرگها حرکت بدید. این حرکت رو آنقدر تکرار کنید تا همهی سطح گلبرگها مثل شکل پر بشه. قسمتهایی که با نخ پر میشن، کلفتتر و برجسته به نظر میرسن و قسمتهای نازک که شاخهها رو نشون میدن، کار شما رو ظریفتر میکنن. برای همین بهتره با توجه به طرحی که دارید، خطوط کلفت و نازک رو با هم ترکیب کنید.
گلدوزی روی لباس: مرحله پنجم
برای کشیدن ساقهها، از همان کوک ساده استفاده کنید که به شکل خط درمیآید. برای بخش برگها هم دقیقاً مانند روشی که برای گلها انجام دادید، عمل کنید و دقت داشته باشید که این قسمت باید از بخشهای دیگر ظریفتر و دقیقتر باشد.
گلدوزی روی لباس: مرحله ششم
بعد از اینکه طرح اصلی گلدوزی شما کامل شد، میتوانید سراغ جزئیات بروید. مثلاً میتوانید با استفاده از روش “گره فرانسوی” یا همان خالهای ریز، بافت جذابی به کارتان بدهید. برای این کار، نخ را از زیر پارچه بیرون بیاورید. سپس سوزن را نزدیک همان نقطهای که نخ بیرون آمده است، قرار دهید و نخ را یک یا چند بار دور نوک سوزن بپیچید. هر چقدر تعداد این پیچشها بیشتر باشد، گره بزرگتر خواهد شد. بعد، نخ را با دست نگه دارید تا از سوزن جدا نشود و دوباره سوزن را درست کنار همان نقطه اول، به داخل پارچه برگردانید و از زیر گره را محکم کنید. این روش را در قسمتهای مختلف طرح تکرار کنید.
یکی از مشکلاتی که ممکن است پیش بیاید، زمانی است که میخواهید نخ را قطع کنید و با رنگ دیگری ادامه دهید. همانطور که در ابتدای مقاله گفتیم، سعی کنید گرههای محکم بزنید تا نخها در جای خود ثابت بمانند.
مشکل دیگر، تنظیم میزان شل یا سفت بودن نخ در بخشهای مختلف کار است. با کمی تمرین و آشنایی با جنس پارچه و نحوه کشیدن نخ، به مرور دستتان راه میافتد و میتوانید فشار دستتان را به خوبی کنترل کنید.
به همین راحتی شما یک گلدوزی ساده و زیبا دارید. البته تکنیکهای زیادی وجود دارد که با یادگیری آنها میتوانید کارهای جذابتری خلق کنید. اما بهتر است ابتدا با دوختهای ساده روی پارچههای مختلف شروع کنید تا مهارت کافی برای کار با نخ و پارچههای گوناگون را به دست آورید. همچنین نکات ریز دیگری هم هستند که به مرور و با تجربه، در حین کار یاد میگیرید.
در ادامه، چند نمونه از انواع گلدوزی روی بخشهای گوناگون لباس را به شما نشان میدهیم.
طرح گلدوزی روی لباس
گلدوزی روی بخشهای گوناگون لباس، میتواند زیبایی زیادی به کار شما ببخشد. حتی اگر قسمتی از لباستان پاره شده یا سوراخ کوچکی دارد، با گلدوزی روی آن قسمت، هم لباس خود را تعمیر میکنید و هم ظاهر تازهای به آن میدهید. در ادامه، چند نمونه از طرحهای گلدوزی روی لباس را مشاهده خواهیم کرد.
گلدوزی روی شلوار جین
این روزها احتمالاً دیدهاید که شلوارهای جین با نقشهای گلدوزی شده، جلوی فروشگاهها به چشم میخورند و قیمت آنها هم معمولاً زیاد است. اما اگر این هنر زیبا را یاد بگیرید، میتوانید خودتان روی لباسهای جینتان طرحهای زیبا بدوزید و از پوشیدن آن حس خوبی داشته باشید. اگر علاقه دارید، میتوانید مقالهٔ آموزش گلدوزی روی شلوار لی را هم مطالعه کنید.
گلدوزی روی کلاه
گاهی اوقات ممکن است از ظاهر سادهٔ کلاههایتان خسته شوید و دیگر تمایلی به استفاده از آنها نداشته باشید. پیشنهاد میکنیم کمی صبر کنید! یک راه جالب برای تغییر ظاهر کلاهها و دور شدن از یکنواختی، گلدوزی کردن روی آنهاست.
برای ایجاد نقشهای زیبا روی شال و روسریهایتان، میتوانید ظاهر تازه و جذابی به آنها ببخشید. این کار باعث میشود همیشه شیک و بهروز به نظر برسید و در عین حال، اصالت و زیبایی هنر دستی را نشان دهید.
گلدوزی هنری است که در آن با استفاده از سوزن و نخ، طرحهای زیبا روی پارچه ایجاد میشود. این کار مانند نقاشی است، اما به جای قلم مو و رنگ، از نخهای رنگی استفاده میکنیم. هر کوک مانند یک ضربه قلم مو است که در کنار هم، تصویری کامل و چشمنواز را به وجود میآورد.
این هنر زیبا برای تزئین لباس، رومیزی، روتختی و بسیاری از وسایل پارچهای دیگر به کار میرود. گلدوزی روشهای مختلفی دارد و هر منطقهای از جهان ممکن است سبک مخصوص به خود را داشته باشد. برای شروع گلدوزی، تنها به یک پارچه مناسب، سوزن گلدوزی، نخ رنگی و یک حلقه گلدوزی نیاز دارید. حلقه گلدوزی کمک میکند تا پارچه در حین کار کشیده و ثابت بماند و انجام کوکها را برای شما آسانتر کند.
این هنر نه تنها یک سرگرمی لذتبخش است، بلکه راهی عالی برای آرامش ذهن و ایجاد آثار هنری ماندگار با دستان خودتان میباشد.
بیشتر بیاموزید
گلدوزی یک هنر زیباست که از گذشتههای دور در میان خانوادهها رواج داشته. حتماً دیدهاید که مادرها و مادربزرگها با دستان هنرمندشان چه طرحهای زیبایی روی لباسها میدوختند و به آنها جلوهای خاص میبخشیدند. امروزه هم این هنر اصیل و پرقدمت، با طرحها و شکلهای متنوع روی لباسها خودنمایی میکند و هر بینندهای را مجذوب خود میسازد.
گلدوزی امروزه به دو روش دستی و ماشینی انجام میشود، اما نوع دستدوز آن همچنان ارزش بیشتری دارد و طرفداران مخصوص به خود را حفظ کرده است. شما هم میتوانید با یادگیری گلدوزی دستی، لباسهای سادهتان را به سلیقهی خودتان تزئین کنید و به آنها زیبایی بیشتری ببخشید.
اگر به این هنر زیبا علاقهمند شدید، میتوانید در دورهی آموزش گلدوزی با دستِ آکادمی هنری شرکت کنید. ما در این دوره، تمامی مراحل و نکات لازم را از پایه به شما یاد میدهیم.
