داستان ساخت فیلم «مَنک» از این قرار است که در سال ۱۹۹۰، جک فینچر، پدر دیوید فینچر، فیلمنامه آن را نوشت. قرار بود پس از فیلم «بازی»، دیوید فینچر این پروژه را با بازیگرانی مثل کوین اسپیسی و جودی فاستر کارگردانی کند. اما پافشاری او بر فیلمبرداری سیاه و سفید باعث شد شرکتهای فیلمسازی از سرمایهگذاری روی آن خودداری کنند و در نهایت ساخت فیلم به طور رسمی متوقف شد.
بعد از فوت پدر دیوید فینچر در سال ۲۰۰۳، تلاشهای او برای ساخت «مَنک» دوباره آغاز شد، اما این بار هم به نتیجه نرسید. با ظهور پلتفرمهای اینترنتی مثل نتفلیکس، فرصت تازهای برای فیلمسازان به وجود آمد تا بتوانند پروژههای شخصی و خاص خود را عملی کنند. نتفلیکس همواره علاقه زیادی به جذب کارگردانان بزرگ جهان داشته و آنها را تشویق میکند تا رویای ساخت فیلمهای مورد علاقه خود را محقق کنند. آلفونسو کوارون و مارتین اسکورسیزی از جمله کارگردانان معروفی هستند که با حمایت نتفلیکس توانستند آثاری را که سالها در ذهن داشتند، finalmente بسازند و اکنون نوبت دیوید فینچر است که به این جمع بپیوندد.
«مَنک» درباره فیلمنامهنویسی مشکلساز به نام هرمن جی. منکیویچ (با بازی گری اولدمن) است که به خاطر رفتارها و حرفهایش از هالیوود طرد شده و حالا میخواهد با نوشتن یک فیلمنامه فوقالعاده خود را دوباره ثابت کند. پس از یک تصادف و آسیبی که میبیند، مجبور میشود در خانه بماند و در همین مدت باید فیلمنامه را تمام کند و به اورسن ولز تحویل دهد، اما…
توصیه میکنیم این مطلب نقد و بررسی سریال ونزدی (Wednesday) را حتماً بخوانید.
برای مطالعه بیشتر، به نقد و بررسی سریال کانتینتال (The Continental) سری سر بزنید.
برای مطالعه بیشتر، به نقد و نمرات منتقدان به فیلم Black Panther: Wakanda Forever سری سر بزنید.
برای اینکه فیلم « Mank » را به خوبی درک کنید، بهتر است پیشزمینهای از فیلم «همشهری کین» و همچنین شناختی از شخصیت اورسن ولز داشته باشید. این فیلم با این فرض شروع میشود که بیننده تقریباً با این موضوعات آشناست و لازم نیست به دهه ۱۹۳۰ و مسائل مربوط به هالیوود در آن دوره — مانند رکود اقتصادی، محبوبیت اورسن ولز و اتفاقات داخل استودیوهای بزرگی مثل MGM — پرداخته شود. در عوض، فینچر خیلی زود ما را با شخصیت هرمن منکیویچ آشنا میکند و بدون معطلی، ما را به دنیای پر فراز و نشیب این نویسنده همیشه مست در هالیوود میبرد.
فینچر در « Mank » به شکلی تأثیرگذار، زندگی منکیویچ و اتفاقاتی که منجر به خلق فیلمنامه «همشهری کین» شد را روایت میکند. با این حال، برخی نکات در داستان فیلم باعث میشود تا واقعی بودن رویدادها زیر سؤال برود. یکی از موضوعات جنجالی هالیوود، اختلاف نظر بین اورسن ولز و منکیویچ است که نظرات مختلفی درباره آن وجود دارد. برخی معتقدند ولز به تنهایی نابغه نبوده، بلکه وجود یک تیم حرفهای در کنارش بوده که موفقیتهایش را ممکن کرده است. حتی خود فینچر پیش از ساخت « Mank » تأیید کرده بود که به نظر او، جلوههای بصری خیرهکننده «همشهری کین» بیشتر حاصل کار گروهی قوی بوده تا نبوغ فردی اورسن ولز.
با این حال، پژوهشهای جدید این نگاه را تا حد زیادی رد کردهاند و امروزه نظر غالب این است که «اورسن ولز» هم در کنار «منکیویچ»، نقش مهمی در خلق فیلم «همشهری کین» داشته است. با این وجود، فیلم جدید آشکارا جانب منکیویچ را گرفته و تجربیات متنوع او در برخورد با هالیوود و دنیای سیاست را منبع الهام اصلی برای ساخت «همشهری کین» میداند.
فیلم «منک» با روایت این تجربیات، به تاریخ پرفرازونشیب آمریکا در دهه ۳۰ میلادی میپردازد و اطلاعات جذاب و ارزشمندی به بیننده ارائه میدهد. رابطه بین استودیوهای فیلمسازی، بهویژه مدیران پرنفوذشان که افرادی خودخواه و فریبکار هستند، بخش کوچکی از تاریخ رنگارنگ هالیوود را نشان میدهد؛ جایی که جدا از نیرنگهای مختلف برای حفظ موقعیت، گاهی حتی به سیاست هم جهت مشخصی میدادند تا دروغ در قالبی زیبا ارائه شود.
برای مطالعه بیشتر، به نقد و بررسی سریال آبان سری سر بزنید.
در چنین فضایی، «منک» منکیویچ را فردی همیشه مست اما راستگو معرفی میکند؛ مردی با زبانی تند که همین صراحتِ کلام، علیرغم استعداد فراوانش، او را به حاشیه رانده است.
از نظر توجه به جزئیات فنی و بصری، فیلمنامه «منک» بدون شک یکی از برترین آثار سال به شمار میرود و با توجه به نبود رقبای جدی در فصل جوایز اسکار، میتواند در رشتههایی مانند طراحی صحنه، فیلمبرداری و حتی تدوین، نامزدهای متعددی دریافت کند. وسواس «دیوید فینچر» در ساختن این فیلم به وضوح دیده میشود و لذت تماشای آن را دوچندان میکند. موسیقی متن زیبای فیلم نیز بر جذابیتهای بصری اثر که با جسارت تمام به صورت سیاهوسفید روایت شده، افزوده است.
البته تصمیم فینچر برای نمایش سیاهوسفید فیلم، به جز ایجاد حس نزدیکی به فضای فیلمهای کلاسیک، کارکرد دیگری نداشته است. روایت «منک» هیچ شباهتی به داستانگویی کلاسیک هالیوودی ندارد و پیچیدگیهای مدرن آن، کلاسیک بودن فیلم را زیر سؤال برده است. به نظر میرسد ظاهر سیاهوسفید صرفاً یک ادای دین ظاهری به سینمای کلاسیک باشد.
اما بزرگترین نقطه ضعف فیلم، به شخصیتهای فرعی آن برمیگردد. با وجود مدت زمان بیش از دو ساعته فیلم «مَنک»، تقریباً هیچ شخصیت مکمل مهم و تأثیرگذاری در داستان وجود ندارد. تمام این شخصیتها فقط برای این ساخته شدهاند که در مسیر منکیویچ قرار بگیرند و به او در خلق فیلم «همشهری کین» الهام ببخشند، بدون اینکه نقش مستقلی در قصه داشته باشند. همین موضوع باعث شده روایت فیلم به شکلی بریدهبریده و اپیزودیک پیش برود و ارتباط محکمی بین بخشهای مختلف داستان احساس نشود. گاهی روایت به سیاست و انتخابات گره میخورد و گاهی هم به نگاه هالیوود به کمونیستها و سوسیالیستها میپردازد. حتی داستان مربوط به ماریون دیویس هم از پیچیدگی لازم برخوردار نیست و تنها به عنوان یک اتفاق گذرا در فیلم مطرح شده است. شاید اورسن ولز، مهمترین شخصیت مکمل فیلم باشد که بسیاری منتظر دیدنش بودند، اما او فقط در دقایق پایانی فیلم ظاهر میشود. نگاه فینچر به ولز، همان نگاه رایج ضد اوست: فردی عصبانی که دستاوردهای دیگران را به نام خودش تمام میکند و در هالیوود به عنوان یک نابغه شناخته میشود.
بیتردید ستاره درخشان فیلم «مَنک»، گری اولدمن است. بازی او در این فیلم قطعاً نامزدی اسکار را برایش به ارمغان خواهد آورد و اگر رقبای قدرتمندی در فصل جوایز وجود نداشته باشد، میتواند امیدوار باشد که برای دومین بار جایزه اسکار بهترین بازیگر را از آن خود کند. اولدمن با تسلط کامل، در نقش منکیویچِ همیشه مست ظاهر شده و بازیگران مکمل دیگر، کاملاً زیر سایه هنرنمایی او قرار گرفتهاند. آماندا سیفرید هم در نقش ماریون دیویس، شانس خوبی برای نامزدی اسکار دارد. حضور در چنین نقشی، دقیقاً از آن دست نقشهایی است که هالیوود معمولاً استقبال زیادی از آن میکند!
اگر سوالاتی دارید، مقاله نقد سریال پریفرال (The Peripheral) به شما کمک خواهد کرد.
تماشای فیلم « Mank » ممکن است برای خیلی از بینندگان کسلکننده باشد، طوری که حتی ممکن است آن را نیمهکاره رها کنند. به همین خاطر، شاید اگر پیش از تماشا کمی با داستان ساخت فیلم «همشهری کین» و رابطه اورسن ولز با هالیوود آشنا شوید، کمتر هنگام دیدن فیلم سردرگم شوید. همچنین خوب است بدانید که « Mank » را میتوان غیرفینچریترین اثر این کارگردان دانست. در این روایت، اثری از نبوغ معمول فینچر دیده نمیشود و تنها جایی که میتوان حضور او را حس کرد، در طراحی دقیق صحنهها، فیلمبرداری حرفهای و هدایت درخشان بازیگران است. اما اگر بیش از این انتظار دیدن سبک فینچر را در « Mank » دارید، باید بگوییم که این فیلم ناامیدتان خواهد کرد. فینچر با این اثر در واقع ادای دینی به پدر درگذشتهاش کرده و در نهایت، یک فیلم زندگینامهای ساخته که به خاطر موضوعش، احتمالاً در فصل اهدای جوایز، نظر آکادمی اسکار را به خود جلب خواهد کرد.
برای مطالعه بیشتر، به نقد و بررسی فیلم Better Man سری سر بزنید.
مقاله نقد و بررسی سریال «مرداب» حاوی اطلاعات جامعی است.
در صورت علاقهمندی، مطلب نقد فیلم «رگهای آبی» / لالایی فروغ! را از دست ندهید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه نقد و بررسی فیلم روز ششم.
حتماً، در ادامه یک متن بازنویسیشده با رعایت تمام نکات درخواستی ارائه میشود:
گاهی اوقات در زندگی با مشکلات و سختیهای زیادی روبرو میشویم که تحمل آنها سخت به نظر میرسد. در این شرایط، ممکن است احساس ناامیدی کنیم و فکر کنیم که هیچ راه نجاتی وجود ندارد.
برای مطالعه بیشتر، به نقد و بررسی فیلم Captain America: Brave New World سری سر بزنید.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در نقد و بررسی فیلم فصل ماهی سفید پیدا کنید.
اما باید به یاد داشته باشیم که پس از هر شب تاریک، صبح روشنی در راه است. خداوند در قرآن میفرماید:
**فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا ﴿٥﴾ إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا ﴿٦﴾**
این آیات به ما یادآوری میکنند که پس از هر سختی، آسانی است و این آسانی نه یک بار، بلکه دو بار خواهد آمد. این یک وعده الهی است که هیچگاه تغییر نمیکند.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه نقد و بررسی فیلم Furiosa: A Mad Max Saga.
بنابراین، وقتی با چالشی مواجه میشویم، باید صبر پیشه کنیم و به رحمت خداوند امیدوار باشیم. بدانیم که این دوران سخت میگذرد و روزهای خوبی در انتظار ماست. هر مشکلی پایان دارد و راه حل آن را خداوند در دل همان مشکل قرار داده است.
برای مطالعه بیشتر، به نقد و بررسی فیلم اره 10 (Saw X) سری سر بزنید.
منتقد: میثم کریمی
این نوشته به طور ویژه برای وبسایت «مووی مگ» تهیه شده است. کپیبرداری از آن بدون اشاره به نام منبع و سایت مووی مگ مجاز نیست و پیگرد قانونی دارد.
به جمع بزرگ دنبالکنندگان مووی مگ در فضای مجازی بپیوندید.
منک (Mank)
کارگردان: دیوید فینچر
نویسنده: جک فینچر
بازیگران:
گری اولدمن در نقش هرمان مانکویچ
آماندا سایفرید در نقش ماریون دیویس
لیلی کالینز در نقش ریتا الکساندر
تام پلفری در نقش جو مانکویچ
گونه: درام
گروه سنی: R (مناسب برای تماشاگران بالای ۱۷ سال)
مدت زمان: ۱۳۱ دقیقه
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله نقدی بر سریال افعی تهران؛ زهرکاری! مراجعه کنید.
