فیلم «مرد آزاد» در اصل قرار بود در سال ۲۰۲۰ روی پرده سینماها برود، اما همهگیری کرونا باعث تأخیر در نمایش آن شد. این تأخیر چندین بار تکرار شد تا زمانی که واکسیناسیون همگانی پیشرفت کرد و تیم سازنده تصمیم گرفتند فیلم را در سینماها اکران کنند. این فیلم، اولین اثر شرکت دیزنی بود که در دوران کرونا بهصورت اختصاصی ۴۵ روز در سینماها نمایش داده شد و پس از آن، روی پلتفرمهای استریمینگ در دسترس قرار گرفت.
داستان درباره شخصیتی به نام «گای» (با بازی رایان رینولدز) است. گای در واقع یک شخصیت غیرقابلبازی (NPC) در یک بازی ویدیویی به نام «دنیای آزاد» است، اما به شکل عجیبی از هوش مصنوعی ویژهای برخوردار است که باعث میشود بتواند تصمیم بگیرد و نسبت به دنیای اطرافش کنجکاو شود. او هر روز زندگی تکراری و یکنواختی را سپری میکند تا اینکه با دختری که همیشه در رویاهایش دیده است، روبرو میشود و…
«مرد آزاد» برخلاف بسیاری از فیلمهایی که با موضوع بازیهای کامپیوتری ساخته میشوند و معمولاً نتیجهی مطلوبی ندارند، ایدههای جذابی را ارائه میدهد؛ هرچند این ایدهها کاملاً جدید نیستند و پیش از این در آثار دیگری دیده شدهاند. برای مثال، در فیلم «نمایش ترومن» با بازی جیم کری، ایدهای مشابه را تجربه کردیم، یا در فیلم پرهیجان «بازیکن شمارهی یک آماده است» به کارگردانی استیون اسپیلبرگ که نقدی بر تکنولوژی و پیامدهای منفی آن بود. اما «مرد آزاد» برخلاف آن دو فیلم، تلاشی برای پیچیده کردن قصهاش نمیکند و ترجیح میدهد داستان ساده و تا حدی کلیشهای خود را با استفاده از المانهای آشنا و محبوب صنعت بازیهای ویدیویی پیش ببرد، که در این زمینه نیز موفق عمل کرده است.
توصیه میشود به مطالعه مقاله نقد و بررسی فیلم ابیگل (Abigail) ادامه دهید.
برای گسترش دانش خود، مقاله نقد و بررسی فیلم اتاق ( The Room ) را مطالعه کنید.
برای مطالعه بیشتر، به نقد و بررسی فیلم کودا (Coda) سری سر بزنید.

فیلم “Free Guy” به طور واضح از بازی “GTA” الهام گرفته است. در آن بازی، قهرمان داستان میتواند هرج و مرج به پا کند و کلی خوش بگذراند. در نسخه آنلاین هم بازیکنان میتوانند در یک دنیای مجازی مأموریتهای مختلفی انجام دهند، با هم ارتباط بگیرند و حتی با هم قرار بگذارند! فیلم “شهر آزاد” هم دقیقاً چنین فضایی را نشان میدهد و تقریباً همه جنبههای خوب و بد آن را به خوبی به تصویر کشیده است. اگر اهل بازیهای کامپیوتری باشید، حتماً متوجه جزئیات دقیق فیلم میشوید و دقت سازندگان را تحسین خواهید کرد.
با این حال، با وجود اینکه فیلم خیلی خودش را جدی نمیگیرد و حتی با دیگر فیلمها شوخی میکند، اما برخی پیامهای آرمانگرایانه آن درباره پرهیز از خشونت در بازیهای کامپیوتری، نقطه ضعف اصلی آن محسوب میشود. این ایده دیگر تازگی ندارد و سالهاست که مطرح شده. امروزه بازیهای کامپیوتری به یک صنعت بزرگ سرگرمی تبدیل شدهاند و افراد با بازی کردن نه تنها خشنتر نمیشوند، بلکه از آن برای تخلیه فشارهای روانی زندگی واقعی استفاده میکنند؛ درست مثل یک آرامبخش!

یکی دیگر از نقطهضعفهای فیلم «Free Guy»، پرداخت ضعیف به شخصیت اصلی داستان است که در واقع یک NPC (شخصیت غیرقابل بازی در بازیهای کامپیوتری) محسوب میشود. ما میفهمیم که او طوری برنامهنویسی شده که هوش ویژهای داشته باشد و اتفاقات جدیدی را تجربه کند، اما شیوهٔ نمایش این موضوع در فیلم، بیش از حد شاد و غیرواقعی به نظر میرسد و باورکردن آن برای تماشاگر سخت است. این مسئله وقتی پیچیدهتر میشود که سازندگان تصمیم میگیرند گای را به یک قهرمان کاملاً صلحطلب تبدیل کنند و از زبان او بیانیهای برای قیام دیگر NPCها بیان کنند! شاید برنامهنویسی که در فیلم به عنوان نسخهٔ اولیه مطرح میشود، برای این که یک NPC چنین هوشمندانه عمل کند، اغراقآمیز باشد.
مقاله نقد و بررسی فیلم آبادان یازده 60 منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
گذر از مشکلات فیلمنامه، همانطور که پیش از این اشاره شد، «Free Guy» در نهایت یک اثر سرگرمکننده است که قرار است بیننده را بخنداند و لحظات شادی برایش بسازد؛ خوشبختانه فیلم در رسیدن به این هدف کاملاً موفق عمل میکند. دنیای بازی که در فیلم نشان داده میشود، پر از جزئیات بامزه و خندهدار است و رفتارهای عجیب و خندهدار بازیکنان دیگر، دقیقاً از فضای استریمرهای بازی الهام گرفته شده و با دقت خوبی در فیلم پیادهسازی شده. شاید اگر سختگیری زیادی به خرج ندهید، حتی بتوانید خط عاشقانهٔ ساده و نیمهکارهٔ فیلم را هم بپذیرید و ارتباط عاطفی بین شخصیتها در داخل و خارج بازی را درک کنید، تا شاید این رابطه مسیر نجات شما را در داستان هموار کند!

یکی از مهمترین ویژگیهای مثبت فیلم، بازی رایان رینولدز در نقش اصلی است که نقش کلیدی در پیشبرد داستان دارد. رینولدز که به طور طبیعی فردی بامزه و خوشمشرب است، با اجرای عالی و زمانبندی دقیق شوخیها، باعث شده فیلم حتی برای یک لحظه هم کسلکننده نباشد. اگر او در این نقش نبود، احتمالاً بیش از نیمی از جذابیتهای فیلم «Free Guy» از بین میرفت و ضعفهای فیلمنامه بیشتر خودنمایی میکرد.
با این حال، انتخاب تایکا وایتیتی در نقش مدیر شرکت بازیسازی سونامی (که علاوه بر معنای اصلی کلمه، احتمالاً اشارهای به شرکت کونامی هم دارد!) یکی از تصمیمهای ضعیف سازندگان فیلم بوده است. شخصیتپردازی او در فیلم مشکلات زیادی دارد؛ ما نه از گذشتهاش خبر داریم و نه رفتارهایش در داستان منطقی و قابل درک به نظر میرسد. مثلاً قطع کردن پشتیبانی از بازی «دنیای آزاد» به محض انتشار نسخه دوم، یکی از تصمیمهای عجیب فیلم است، آن هم در شرایطی که میدانیم سرورهای بازیهای قدیمی مثل فیفا ۲۰۱۶ هنوز فعالند و مردم در آنها بازی میکنند!
توصیه میشود به مطالعه مقاله نقد و بررسی سریال پسرها ( The Boys ) ادامه دهید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله نقد و بررسی سریال گامبی وزیر (The Queen’s Gambit) به شما کمک خواهد کرد.
در این مقاله نقد و بررسی فیلم Godzilla x Kong: The New Empire اطلاعات مفیدی آمده است.
برای گسترش دانش خود، به مقاله نقد و بررسی سریال چه می شود اگر (What If) سر بزنید.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در نقد و بررسی فیلم کارت پرواز پیدا کنید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه سینگرام – نقد فیلم « The Old Guard » / بی ارزش و حوصله سر بر!.
در کل، «Free Guy» فیلمی سرگرمکننده و لذتبخش است. اگرچه برخی قسمتهای داستان تکراری و قابل پیشبینی است، اما فضای رنگارنگ و موقعیتهای خندهدار فیلم باعث میشود بیننده چندان متوجه این کاستیها نشود. بازی «دنیای آزاد» که در فیلم نشان داده میشود، بیشتر از آن که شبیه «GTA» باشد، شبیه نسخه اولیه بازی «Cyberpunk» است که در آن شخصیتهای غیرقابلکنترل ناگهان پرواز میکردند یا حرکات عجیبی انجام میدادند و بازیکنان را میترساندند. اگرچه این مشکلات با بهروزرسانیهای بعدی برطرف شد، اما خاطره آن شخصیتهای دیوانه هنوز در ذهن طرفداران بازیهای کامپیوتری زنده است!
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه نقد و بررسی فیلم شوالیه سبز (The Green Knight).

منتقد: میثم کرامی
این نوشته بهطور ویژه برای وبسایت «مووی مگ» تهیه شده است. کپیبرداری از این مطلب بدون اشاره به نام منبع و سایت مووی مگ مجاز نیست و پیگرد قانونی خواهد داشت.
به صفحه اینستاگرام مووی مگ بپیوندید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، نقد و بررسی فیلم هاوایی را از دست ندهید.

