«در انتظار بربرها» نام یک کتاب مشهور نوشتهٔ جان مکسول کوتسی است که در سال ۱۹۸۰ چاپ شد و خیلی زود به اثری پرفروش تبدیل شد. این کتاب توسط انتشارات پنگوئن در گروه «آثار بزرگ قرن بیستم» جای گرفته و باعث شد شهرت زیادی برای کوتسی به دست آید؛ نویسندهای که در سال ۲۰۰۳ موفق به دریافت جایزه نوبل ادبیات شد. این اثر در ایران هم با استقبال زیادی روبرو شده و با ترجمهٔ محسن مینوخرد از سوی انتشارات «مرکز» در دسترس خوانندگان قرار دارد. حالا پس از موفقیت کتاب، خود کوتسی این بار در نقش فیلمنامهنویس تصمیم گرفته است که داستانش را به سینما بیاورد تا بینندگان شاهد روایتی سینمایی از استعمارگران و مشکلاتی که برای زندگی انسانها به وجود آوردند، باشند.
داستان در یک منطقه مرزی اتفاق میافتد. جایی که فرماندار (با بازی مارک ریلنس) رابطهٔ بسیار خوبی با مردم بومی دارد و در برخورد با بربرها هم روش خشنی در پیش نمیگیرد. به نظر فرماندار، حفظ فاصله با بربرها بهترین کاری است که میشود انجام داد و این کار باعث برقراری صلح میشود. اما با ورود سرهنگ جول (با بازی جانی دپ) به این منطقه، آرامش از بین میرود. سرهنگ جول آدم خشنی است و باور دارد که بربرها به زودی حمله خواهند کرد؛ به همین خاطر معتقد است باید قبل از آنها اقدام کرد. این در حالی است که فرماندار نظر متفاوتی با سرهنگ دارد و…
یکی از نکات برجسته رمان «در انتظار بربرها»، شخصیتسازی عمیق و آگاهیبخشی آن دربارهٔ رفتارهای نادرست استعمارگران است. در طول داستان، خواننده به خوبی با روش استعمار و اندیشههای سرکوبگرانهٔ آنها آشنا میشود که باعث ایجاد بحران در منطقه میشد. این موضوع، نقش مهمی در بالا بردن آگاهی خواننده دارد.
اما متأسفانه، فیلم «در انتظار بربرها» مانند بسیاری از آثار اقتباسی دیگر، نتوانسته روح و جوهرهٔ اصلی کتاب را به تصویر بکشد و روایت آن با کاستیهایی همراه است.
برای گسترش دانش خود، به مقاله نقد و بررسی فیلم پالایشگاه سر بزنید.
برای گسترش دانش خود، مقاله نقد و بررسی فیلم افسانه تومیریس ( The Legend of Tomiris ) را مطالعه کنید.
فرماندار، با بازی ریلنس، شخصیتی دلسوز و روشنفکر است که با زندگی در میان مردم بومی و رویارویی با بربرها، به درکی ارزشمند از زندگی صلحآمیز با دیگر اقوام دست یافته است. این نگاه قرار است بعداً توسط مأمورانی از پایتخت که هیچ تجربهٔ واقعی از ارتباط با مردمان دیگر ندارند، نابود شود. اما فیلم زمان کافی برای نشان دادن زندگی و دیدگاههای فرماندار اختصاص نمیدهد و تنها به توصیف سطحی سبک زندگی او بسنده میکند.
در صورت علاقهمندی، مطلب نقد و بررسی فیلم آهو را از دست ندهید.
متأسفانه، رابطهٔ انسانی او با دختری از بربرها که رنج زیادی کشیده، به جای آن که عمق داستان را نشان دهد، خود به یکی از ضعفهای فیلم تبدیل شده است. این رابطه به دلیل پرداخت نادرست، نتوانسته حس انساندوستانهٔ داستان را به بیننده منتقل کند. فیلم برای نمایش مهربانی فرماندار و تجربهٔ عشق معنوی، در چند صحنه به نشان دادن ماساژ پا میپردازد که این انتخاب، چندان هوشمندانه به نظر نمیرسد.
یکی از ضعفهای فیلم، تصمیم ناگهانی فرماندار برای سفر به منطقه بربرها به همراه سربازان و دختر جوان است. این بخش نیاز به مقدمهچینی و توضیح روشنی درباره انگیزههای فرماندار داشت، اما به طور ناگهانی و بدون پیشزمینه رخ میدهد. علاوه بر این، شخصیت سرهنگ جول نیز به خوبی پرداخته نشده است. او در فیلم بیشتر به عنوان یک فرد شرور و خشن نشان داده میشود، بدون اینکه تماشاگر با انگیزهها و دلایل رفتارهای او آشنا شود. فیلم در ابتدا این شخصیت را معرفی میکند، سپس برای مدت طولانی او را از صحنه خارج میکند و در پایان ناگهان او را بازمیگرداند تا سرنوشتش درس اخلاقی به مخاطب بدهد.
با این حال، فیلم «در انتظار بربرها» در بخش بازیگری عملکرد درخشان دارد. مارک ریلنس در نقش فرماندهای مهربان و خردمند، بازی قابل قبولی ارائه میدهد و همانطور که در فیلم «پل جاسوسها» دیدیم، نقشآفرینی او باورپذیر است. انتخاب جانی دپ برای نقش منفی نیز غافلگیرکننده اما موفق بوده است. هرچند شخصیت سرهنگ جول به بلوغ لازم نرسیده و در نهایت به یک الگوی کلی از افسران فاسد نظامی محدود شده، اما بازی ترسناک و تأثیرگذار جانی دپ تحسینبرانگیز است. امیدواریم پس از مشکلات شخصی اخیرش، بتواند بار دیگر مسیر حرفهای موفقی را در بازیگری ادامه دهد. رابرت پتینسون نیز در نقش یک مأمور خشن، عملکرد قابل توجهی دارد و با انتخاب نقشهای متنوع، پختگی بیشتری در بازی خود نشان میدهد. در کل، بخش بازیگری این فیلم ستایشبرانگیز است.
فیلم «در انتظار بربرها» تلاش کرده است پیامهایی علیه استعمار و در دفاع از اقوام مختلف ارائه دهد. در این داستان به روشنی نشان داده میشود که خشونت، همیشه به خشونت بیشتر میانجامد و این چرخه هیچوقت پایان نمیپذیرد. شاید اگر سرهنگ جول دست به خشونت نمیزد، خشم بربرها شعلهور نمیشد و مردم قربانی این درگیری نمیشدند. در نسخه سینمایی هم نتیجه کارهای سرهنگ نشان داده میشود، ولی این بخش آنقدر عمیق و قوی نیست که روی بیننده اثر بگذارد. شورش ناگهانی بربرها و سردرگمی سربازان حکومت، در انتهای فیلم به صورت یک صحنه کوتاه و ساده نشان داده میشود که با محتوای اصلی کتاب هماهنگی ندارد. این فیلم ارزش دیدن یک بار را دارد، اما هرگز نمیتواند تأثیر عمیق کتاب کوتسی را روی خواننده داشته باشد. شاید کوتسی باید درک میکرد که برای ساختن فیلم از روی کتابش، به یک نویسنده حرفهای سینما نیاز دارد، نه اینکه خودش فکر کند از عهده کار سینما هم برمیآید!
متأسفانه چون متنی برای بازنویسی ارائه نکردهاید، امکان انجام این کار وجود ندارد. لطفاً متن مورد نظر خود را قرار دهید تا آن را به زبانی ساده و روان برای شما بازنویسی کنم.
منتقد: میثم کریمی
این نوشته به طور ویژه برای وبسایت «مووی مگ» تهیه شده است. کپیبرداری از آن بدون اشاره به منبع و نام سایت مووی مگ مجاز نیست و پیگرد قانونی خواهد داشت.
به جمع بزرگ طرفداران مووی مگ در فضای مجازی ملحق شوید.
مقاله نقد و بررسی فیلم عامهپسند منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
برای گسترش دانش خود، به مقاله نقد و بررسی سریال 1923 سر بزنید.
در انتظار وحشیها (Waiting for the Barbarians)
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه نقد و بررسی فیلم هناس.
کارگردان: سیرو گورا
فیلمنامه: جی. ام. کوتسی
بازیگران:
مارک رایلنس… در نقش قاضی
جانی دپ… در نقش سرهنگ جول
رابرت پتینسون… در نقش افسار مندل
گانا بایارسایخان… در نقش دختر
گونه: درام
مدت زمان: ۱۱۲ دقیقه
برای گسترش دانش خود، به مقاله نقد و بررسی سریال ریچد ( Ratched ) سر بزنید.
برای گسترش دانش خود، به مقاله نقد و بررسی فیلم روزهای نارنجی سر بزنید.
برای مطالعه بیشتر، به نقد و بررسی سریال مترجم سری سر بزنید.
