رمانهای تام کلنسی در آمریکا و سراسر جهان بسیار محبوب هستند. این کتابها که در گونهی جاسوسی و نظامی جای میگیرند، برای بسیاری از نسل جوان با بازیهای رایانهای شناخته میشوند. از سی سال پیش تاکنون، فیلمها و سریالهای زیادی از آثار کلنسی ساخته شده، اما هیچکدام نتوانستهاند به یک اثر فراموشنشدنی تبدیل شوند.
«بدون پشیمانی» جدیدترین فیلی است که بر پایهی یکی از رمانهای تام کلنسی ساخته شده. این کتاب در سال ۱۹۹۳ منتشر شد و از آن زمان تا به حال، بارها دربارهی ساخت فیلمی از روی آن صحبت شده بود. در زمانهای مختلف، بازیگرانی مانند کیانو ریوز و تام هاردی برای نقش اصلی داستان، یعنی جان کلی، پیشنهاد شدند. اما فرآیند ساخت فیلم هیچوقت به نتیجه نرسید تا اینکه در نهایت مایکل بی. جوردن به پروژه پیوست. او علاوه بر بازی در نقش اصلی، تهیهکنندگی فیلم را نیز بر عهده گرفت و «بدون پشیمانی» را پس از سالها انتظار به سینماها آورد.
داستان فیلم دربارهی یکی از سربازان نیروی دریایی آمریکا به نام جان کلی (با بازی مایکل بی. جوردن) است. او پس از انجام یک مأموریت در سوریه، به کشورش بازمیگردد تا از ارتش کنار برود و زندگی عادیای را آغاز کند. اما یک شب، افراد روس به خانهاش حمله میکنند و همسرش را به قتل میرسانند تا عملیاتی را که جان در آن شرکت داشت، تلافی کنند. جان در این حمله به شکلی معجزهآسا زنده میماند و حالا در جستجوی کسانی است که همسرش را کشتهاند. اما…
فیلم سینمایی «بدون پشیمانی» که بر اساس رمانی به همین نام ساخته شده، در زمینه کیفیت ساخت مشکلات زیادی دارد. برخلاف کتابهای تام کلنسی که خواندهایم، در این فیلم شخصیتها عمق ندارند و اتفاقات با سرعت زیادی رخ میدهند و فرصتی برای نشان دادن جزئیات وجود ندارد. سادهسازی بیش از حد در این اقتباس سینمایی، به نقطه ضعف اصلی فیلم تبدیل شده، تا جایی که فیلم شبیه یک بازی کامپیوتری بیکیفیت شده که در آن تیرها بیهدف شلیک میشوند و هیچ منطق داستانی در آن دیده نمیشود.
مشکل بزرگ فیلم در درجه اول، به شخصیتپردازی جان کلی مربوط است. او یک سرباز نیروی دریایی است که بدون هیچ دلیل قانعکنندهای، در خاک آمریکا هدف روسها قرار میگیرد. پس از این اتفاق ناگوار، جان کلی بدون توجه به قوانین، راه خشونت در پیش میگیرد و در آمریکا مرتکب قتل میشود. با این حال بلافاصله پس از دستگیری، برای انجام یک مISSION ویژه انتخاب میشود! در واقع سازندگان فیلم حتی سادهترین منطقهای زندگی در ایالات متحده را هم در نظر نگرفتهاند. در نتیجه با شخصیتهایی روبرو میشویم که در یک لحظه میتوانند افراد مهم را ترور کنند و در لحظه بعد، پشت میز نشسته و برای عملیات جدیدی آماده شوند!
وضعیت فیلم وقتی که گروه نظامی به روسیه فرستاده میشوند، پیچیدهتر میشود. در بیشتر داستانهای تام کلنسی، اتفاقات حول خیانت به میهن و روابط سیاسی ناسالم بین کشورها شکل میگیرد. فیلم «بدون پشیمانی» هم از این قاعده جدا نیست و به سبک معمول تام کلنسی پایبند مانده است. اما این پایبندی، یک فرمول قدیمی و تکراری در سینما محسوب میشود که سالهاست دیگر از آن استفاده نمیشود، چون تماشاگران امروزی داستانهای پیچیده و واقعیتر را بیشتر دوست دارند و از شعارهای سیاسی و ملیگرایانه خوششان نمیآید. متأسفانه «بدون پشیمانی» به ویژه در پایان داستان، یک سخنرانی سیاسی عجیب از زبان یک مقام دولتی بلندپایه ارائه میدهد که بیشتر شبیه بحثهای روزمره مردم در تاکسی است تا یک تحلیل عمیق!
اگر به این موضوع علاقه دارید، نقد و بررسی فیلم مسافران (Voyagers) را از دست ندهید.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب نقد و بررسی فیلم مدیترانه را بخوانید.
در بخش اکشن هم فیلم چندان موفق نیست. بیشتر صحنههای اکشن آن ساده و قابل پیشبینی هستند و در آنها تیرها مستقیم به سربازان روسی اصابت میکنند، در حالی که تیرهای دشمن معمولاً به جایی به جز هدف برخورد میکنند! منطق این صحنهها هم پر از اشکال است و گاهی خندهدار به نظر میرسد. مثلاً در فیلم میبینید که یک گروه کوچک از سربازان آمریکایی در یک ساختمان در خاک روسیه، دهها نفر را میکشند و بعد بدون هیچ مشکلی با ماشین از کشور خارج میشوند! شاید بهتر بود سازندگان فیلم «بدون پشیمانی» بیشتر به واقعیت توجه میکردند تا تماشای فیلم شبیه تجربهٔ یک بازی کامپیوتری نباشد.
در این فیلم، تنها مایکل بی جوردن است که با تکیه بر بدنورزیدهاش میتواند از عهدهٔ نقش اصلی برآید. او در نقش جان کلی، که از شخصیتهای مهم داستانهای تام کلنسی است، بازی خوبی ارائه میدهد و بیننده را جذب خود میکند. گای پیرس هم که در سالهای اخیر نقشهای زیادی شبیه به این داشته، در اینجا هم همان بازیِ همیشگی را تکرار میکند و دقیقاً همان کاری را میکند که از او انتظار داریم؛ بدون اینکه این شک برای تماشاگر پیش بیاید که شاید این بار او متفاوت عمل کرده باشد!
واقعیت این است که فیلمهای ساختهشده از رمانهای تام کلنسی هیچوقت تحسینبرانگیز نبودهاند. در بهترین حالت، این فیلمها تبدیل به آثاری متوسط شدهاند که خیلی زود از یاد بیننده میروند. فیلم «بدون پشیمانی» هم در مقایسه با دیگر اقتباسهای سینمایی از آثار تام کلنسی، فیلم ضعیفی به شمار میآید که شاید برای یک بار دیدن بتواند سرگرمتان کند، اما به خاطر مشکلات کوچک و بزرگی که دارد، کمتر کسی برای دیدن ادامهٔ آن لحظهشماری خواهد کرد. به نظر میرسد هنوز هم بهترین تجربههای غیرکتابی از دنیای تام کلنسی را باید در بازیهای کامپیوتری مانند «رینبو سیکس»، «اسپلینتر سل» و «د دیویژن» جستجو کرد.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب نقد و بررسی فصل دوم سریال دیدن (See Season 2) را بخوانید.
مقاله نقد و بررسی بازی رزیدنت اویل: دهکده (Resident Evil Village) حاوی اطلاعات جامعی است.
منتقد: میثم کریمی
این نوشته به طور ویژه برای وبسایت «مووی مگ» تهیه شده است. کپیبرداری از آن بدون اشاره به منبع و نام سایت مووی مگ مجاز نیست و پیگرد قانونی خواهد داشت.
به جمع بزرگ طرفداران مووی مگ در فضای مجازی ملحق شوید.
فیلم «بدون پشیمانی» (Without Remorse)
برای گسترش دانش خود، به مقاله نقد و بررسی بازی فیفا 22 (FIFA 22) سر بزنید.
کارگردان: استفانو سولیما
نویسندگان: تیلور شرایدن و ویل استیپلز
بازیگران اصلی:
مایکل بی. جردن در نقش جان کلی
جودی ترنر-اسمیت در نقش کارن گریِر
جیمی بل در نقش رابرت ریتر
گای پیرس در نقش وزیر کلی
توصیه میشود به مطالعه مقاله نقد و بررسی فصل چهارم سریال داستان ندیمه (The Handmaid’s Tale) ادامه دهید.
نوع فیلم: اکشن
گروه سنی مجاز: بزرگسالان (۱۷ سال به بالا)
مدت زمان: ۱۰۹ دقیقه
