خلاصه داستان:
کاظم، با بازی هادی حجازیفر که به آتابای معروف است، بعد از یک ناکامی عاطفی، زندگیاش کاملاً تغییر میکند و حالا در روستای خودش در نزدیکی شهر خوی ساکن شده است. او که روزگار سختی را پشت سر گذاشته، حالا در روستا با ماجراهای تازهای روبرو میشود که…
کارگردان:
نیکی کریمی، بازیگر شناختهشده و موفق سینمای ایران، در زمینه کارگردانی هم آثاری را ارائه داده است. از فیلمهای او میتوان به «شیفت شب» و «سوت پایان» اشاره کرد که البته در مجموع نتوانستند موفقیت چشمگیری برایش در مقام کارگردان به ارمغان بیاورند.
برای مطالعه بیشتر، به نقد فیلم شریک زندگی (Significant Other) سری سر بزنید.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب نقد و بررسی فیلم در ارتفاعات (In the Heights) را بخوانید.
نقد فیلم «آتابای»:
فیلم «آتابای» را هادی حجازیفر نوشته و خودش نیز در نقش اصلی آن بازی کرده است. این فیلم در اطراف شهر خوی فیلمبرداری شده و داستان یک رابطه عشقی تلخ را در بافت محلی همان منطقه روایت میکند. اما نکته اینجاست که در این داستان عاشقانه، نشانهای از ویژگیهای خاص آن منطقه دیده نمیشود که بتواند انتخاب این محل را برای روایت داستان توجیه کند.
«آتابای» در اصل درباره عشقهای شکستخوردهای است که به زخمهای عمیقی در زندگی شخصیتها تبدیل شده و سرنوشت هرکدام را به سمتی متفاوت کشانده است. با این حال، مشخص نیست چرا این داستان باید حتماً در نزدیکی شهر خوی اتفاق بیفتد.
نیکی کریمی، کارگردان فیلم، کوشیده تا با نشان دادن نماهای گسترده از طبیعت منطقه، حالوهوای محلی را به اثرش بیافزاید؛ اما این کار به تنهایی دلیل محکمی برای ساخت فیلم در یک منطقه خاص نیست. زیرا پرداختن به فرهنگ بومی فقط به این معنا نیست که فیلم در یک شهر یا روستای مشخص فیلمبرداری شود، بلکه باید عناصر و ویژگیهای فرهنگی آن منطقه نیز به خوبی در فیلم نشان داده شده و به زبان سینما به تصویر کشیده شوند؛ اتفاقی که در «آتابای» رخ نداده است.
فیلم «آتابای» در قسمت داستانی خود، در ابتدا خوب پیش میرود و امیدواری ایجاد میکند. این فیلم شخصیت کاظم را به شکلی قابل درک و جذاب به بیننده معرفی میکند. اما در ادامه، مسیر خود را گم میکند و با اضافه کردن حال و هوای شاعرانه به داستان، نقطه ضعف بزرگی پیدا میکند.
توصیه میشود به مطالعه مقاله نقد و بررسی فیلم خالق (The Creator) ادامه دهید.
برای یادگیری پیشرفته، به نقد و بررسی انیمیشن لوکا (Luca) مراجعه کنید.
توصیه میشود به مطالعه مقاله نقد و بررسی فصل دوم سریال دیدن (See Season 2) ادامه دهید.
برای مطالعه بیشتر، به نقد و بررسی بازی فیفا 22 (FIFA 22) سری سر بزنید.
برای گسترش دانش خود، به مقاله نقد و بررسی فیلم مدیترانه سر بزنید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه نقد سریال «آنتن».
برای یادگیری پیشرفته، به نقد و بررسی گوشی موبایل ناتینگ فون 2 (Nothing Phone 2) مراجعه کنید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، نقد و بررسی فیلم ایندیانا جونز و گردان سرنوشت (Indiana Jones and the Dial of Destiny) را از دست ندهید.
متأسفانه فیلمی که تا نیمههای راه توانسته بود شخصیت کاظم را به درستی بسازد و بیننده را با او همراه کند، در پایان ناگهان تمرکزش را از دست میدهد و به یک داستان عاشقانه نوجوانانه با گفتگوهای نامأنوس تبدیل میشود. در این بخشها، رازهای کاظم آشکار میشود، اما دلیلهایی که برای رفتار و زندگی او ارائه میشود، تکراری و ضعیف است. در نتیجه، مسیر موفقیت اولیه فیلم در انتها به بنبست میرسد و همه چیز خراب میشود.
«آتابای» هرچند در نشان دادن رابطه کاظم با آیدین و یحیی موفق عمل میکند، اما در ساختن یک رابطه عاشقانه باورپذیر ناتوان است. درحالی که این رابطه عاشقانه باید قلب تپنده داستان باشد. متأسفانه نیکی کریمی نتوانسته این بخش از فیلم را به خوبی بسازد. او به جای اینکه به تدریج این رابطه را شکل دهد و آن را به بلوغ برساند، ناگهان آن را شروع میکند و در نهایت ترجیح میدهد با یک جمله از کاظم، تمام احساساتی را که تماشاگر باید در طول فیلم میدید و باور میکرد، یکباره بیان کند.
با این وجود، به نظر میرسد آرامشی که در فضای فیلم «آتابای» جریان دارد، میتواند نقطه قوت اثر باشد. به روشنی میتوان گفت «آتابای» تا امروز، بهترین فیلم ساختهشده توسط نیکی کریمی است. او که پیش از این، بیشتر فیلمهایی با فضای محدود آپارتمانی میساخت — که تقریباً هیچکدام موفق نبودند — این بار تصمیم گرفته از آن فضا فاصله بگیرد و داستانی را هرچند با کاستیها و مشکلاتی، در محیطی بیرون از آپارتمان روایت کند. نیکی کریمی در «آتابای» کوشیده تا حدی از سبک کیارستمی الهام بگیرد، اما هنوز راه درازی تا رسیدن به آن سطح پیش رو دارد.
«هادی حجازیفر» که علاوه بر بازی، نویسنده فیلمنامه نیز بوده، نقش اصلی فیلم را به خوبی ایفا کرده است. از آنجا که خودش فیلمنامه را نوشته، با شخصیت کاظم به خوبی آشناست و آن را باورپذیر اجرا کرده. هرچند گاهی اوقات، نیکی کریمی با نشان دادن نماهای نزدیک و پشتسرهم، بازی او را تحتالشعاع قرار داده است. جواد عزتی هم با وجود حضوری کوتاه در فیلم، توانسته نقش خود را به خوبی ادا کند و در روایت داستان مؤثر باشد. در کنار اینها، موسیقی زیبا و تأثیرگذار حسین علیزاده را نباید فراموش کرد که به شکلی چشمگیر به غنای عاطفی فیلم افزوده و احساسات بیننده را برمیانگیزد.
مقاله نقد و بررسی سریال پدر گواردیولا منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
فیلم «آتابای» در نگاه اول جذاب و دلنشین به نظر میرسد، اما با کمی دقت میتوان نقاط ضعف آن را به وضوح دید. این ضعفها باعث شدهاند که فیلم نتواند به یک اثر منسجم و یکپارچه تبدیل شود. داستان عاشقانهای که به طور کامل پرداخت نشده، همراه با پایان سریع و عجولانهای که نویسنده و کارگردان برای روایت در نظر گرفتهاند، در نهایت باعث میشوند تنها بخشهای زیبا و طبیعی فیلم که با نماهای باز و گسترده فیلمبرداری شدهاند، در ذهن بیننده بمانند. با این حال، بد نیست به این نکته هم اشاره کنیم که تماشای «آتابای» برخلاف بسیاری از فیلمهای سینمای ایران امروز، حداقل آزاردهنده نیست و به راحتی میتوان آن را تماشا کرد.
منتقد: میثم کریمی
این نوشته به طور ویژه برای وبسایت «مووی مگ» تهیه شده است. کپی کردن یا استفاده از این مطلب بدون اشاره به نام منبع و آدرس سایت مووی مگ، مجاز نیست و پیگرد قانونی دارد.
ما را در صفحه اینستاگرام مووی مگ دنبال کنید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله نقد و بررسی سریال دفتر یادداشت مراجعه کنید.
نام فیلم: آتابای
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در نقد فیلم خوش شانس ترین دختر زنده (Luckiest Girl Alive) پیدا کنید.
برای گسترش دانش خود، به مقاله نقد و بررسی فیلم مصلحت سر بزنید.
کارگردانی این اثر سینمایی بر عهده نیکی کریمی است.
فیلمنامه را هادی حجازی فر نوشته است.
تهیهکنندگی پروژه نیز با نیکی کریمی میباشد.
سامان لطفیان مسئولیت فیلمبرداری را بر عهده دارد.
در این فیلم بازیگرانی همچون هادی حجازی فر، جواد عزتی و سحر دولتشاهی به ایفای نقش میپردازند.
برای گسترش دانش خود، به مقاله نقد و بررسی سریال لوکی (Loki) سر بزنید.
